• ليبراليسم آينده سوسياليسم
• يک کتاب، يک دريا پول
• قهرمان تجارت عادلانه
• ايجاد صندوق توسعه صادرات بخش خصوصی
• درآمد و هزينه های استان تهران
• روزنامه اقتصادی و داستين هافمن
• باجگير اقتصادی
• ملاقات كارمندان عراقی
• كتاب فروش های پولدار
• 8 سال ـ 6/1 ميليون خودرو

ترجمه احد البرز: آنچه در پی می آيد برگردان گفت وگوی هفته نامه چپگرای نوول ابسرواتور چاپ پاريس با خانم مونيك كانتو ـ اسپربر، فيلسوف و پژوهشگر در مركز ملی تحقيقات علمی فرانسه است. وی نويسنده آثاری پر شمار درباره فلسفه قديم و فلسفه سياسی و اخلاقی است و به تازگی دو كتاب به نام های «سوسياليسم ليبرال» و «قواعد آزادی» به چاپ رسانده است.

• • •

• خانم كانتو ـ اسپربر! شما سوسياليسم و ليبراليسم را با هم پيوند می دهيد. اين مثل در هم آميختن آب و آتش است...

اين يك واقعيت است كه بخش بزرگی از سوسياليسم در مخالفت با آزادی بی حدوحصر بر آمده از دكترين ليبرال، هرج ومرج اقتصادی، بی عدالتی ها و فروپاشی اجتماعی ناشی از بازار آزاد شكل گرفته است. به همين دليل سوسياليسم و دولت گرايی را اغلب يكی می شمارند. اما بخش بزرگی از سنت سوسياليسم در تضاد با دولت گرايی بوده است. از همان آغاز پيدايش سوسياليسم در ميانه قرن نوزدهم، شاهد ظهور نوعی سوسياليسم آزادی ها هستيم كه در بسياری باورها با ليبراليسم مشترك است: نفی هر گونه مالكيت اشتراكی، دفاع از آزادی های عمومی و اصلاح طلبی، فردگرايی، به رسميت شناختن خودگردانی های اجتماعی، بی اعتمادی به دولت و حتی دفاع از آزادی اقتصادی و بازار. پردون و اقتصاددانان پيرو فوريه به چنين سوسياليسمی اعتقاد دارند. همزمان با آن، از سال های پايانی قرن نوزدهم چند تن از اقتصاددانان ليبرال نسبت به مسئله اجتماع از خود حساسيت نشان دادند و برای رفع بی عدالتی های باز به چاره انديشی و تفكر پرداختند.

• ولی نظام های فكری با هم متضادند. برخی با نظام سرمايه داری سرستيز دارند و برخی ديگر آن را می ستايند. . .

تضاد ريشه ای اين نظام های فكری با يكديگر از زمانی - سال های 1880- شروع می شود كه سوسياليسم تقريبا به طور كامل با ماركسيسم يكی می شود. پيش از اين تاريخ، جنبش سوسياليستی در شكل های بسيار گوناگون و متنوع ظاهر می شد. برخی سوسياليست ها مانند ليبرال ها جبرگرايی تاريخی، اشتراكی كردن وسايل توليد و مبادله و نظريه تضاد طبقاتی را مردود می دانستند. آنها همچون ليبرال ها با شركت های مبتنی بر قرارداد آزاد كارگران گروه بندی های اجتماعی پايه ای، ابتكار عمل های جامع، سازماندهی آزادانه شركت ها و مديريت خودگردان شهری موافق بودند. تفاوت در اين است كه به باور ليبراليسم رشد و شكوفايی اقتصادی رفاه و آسايش برای همگان به ارمغان خواهد آورد حال آنكه اين سوسياليست های ليبرال بيشتر اراده گرا هستند و از تشكل جنبش كارگری در قالب تعاونی ها، سنديكاها و انجمن ها پشتيبانی می كنند.

• اين سوسياليست های ليبرال چه كسانی هستند؟

ژورس برای مثال، او به نقش آزادی در تاريخ اذعان داشت، فرد را حائز اهميت اساسی دانست و اشكالی از آزادی اقتصادی و مالكيت را كه با نظريه «اجتماعی كردن» اقتصاد سازگار باشد جست وجو می كرد. اين يكی از ريشه های مخالفت او با ژول گسد (Guesde) است. بايد به سوسياليست های كمتر شناخته شده اما مهم ديگری نيز اشاره كنم: «لوسين هر» دوست ژورس و كتابدار كتابخانه دانشسرای عالی پاريس، شارل آندلر، هانری دومن و آندره فيليپ و فيلسوفانی مانند شارل رونويه و آلن. همه اين ها به دنبال يافتن وجوه مشترك اعتقادی با ليبراليسم بودند. از بسياری جهات می توان آنها را «سوسياليست های ليبرال» ناميد. صدای چند سوسياليست ليبرال در فرانسه پس از جنگ جهانی دوم شنيده شد: مانند آندره فيليپ كه كتاب لئوم بلوم «در مقياس انسانی» را در تبعيد نوشت. اين همان جنبشی است كه «چپ دوم» نام گرفت، جنبش بازسازی كه رهبری شكل گيری كنفدراسيون دموكراتيك كار فرانسه (CFDT) را در دست داشت. بخشی از حزب سوسياليست متحد (PSU) و كنگره های سوسياليسم اين رويكرد ليبرال را در درون سوسياليسم تداوم بخشيد.

• ليبرال های امروزی می كوشند تضمين های دولتی را كه به باور آنها آزادی كش و بی ثمر. . . هستند از ميان بردارند.

منظورتان ليبرال های افراطی يا اولتراليبرال هاست. اين يك جريان ليبراليسم جزم انديش است و بنابراين پايبند ليبراليسم نيست، زيرا ليبراليسم يك سنت باز و عملگرا است و از مدت ها پيش پذيرفته كه در يك جامعه پيچيده اشكالی از سازماندهی و مداخله دولت ضروری است. در واقع اين ليبرال های افراطی (مانند ميلتون فريدمن و از بعضی جهات هايك) هر گونه دخالت جمعی در كار جامعه را رد می كنند و همه چيز را صرفا به دست بازار می سپارند. حكم به آزادی فرد می دهند اما ابزارهای عمل لازم برای اعمال اين آزادی را زمانی كه فرد ضعيف يا فقير است برای او فراهم نمی آورند. ليبراليسم افراطی در واقع يك ليبراليسم ناقص است كه از مسئله شرايط عينی و اجتماعی آزادی به معنی توانايی اثرگذاری آگاهی ندارد.

سوسياليسم ليبرال در جنبش سوسياليستی پنهان شده است.

دليل اين امر در فرانسه تا اندازه بسيار زيادی برتری و تسلط كمونيست ها بر جنبش چپ و ماركسيست ها بر سوسياليسم است. سوسياليسم ليبرال سوسياليسم مخالفان و دگرانديشان بوده است. حكم آزمايشگاه افكار و وجدان اخلاقی سوسياليسم را داشته است. به جنبش كارگری نزديك بوده و در اتحاديه ها، انجمن ها، شركت های تعاونی و حلقه های روشنفكری پناه می گرفته است.

• و در خارج از فرانسه وضع سوسياليسم ليبرال چگونه بوده است؟

سوسياليسم ليبرال در ايتاليا و انگلستان نفوذ به مراتب بيشتری داشته است. ال. تی. هاب هاوس نويسنده كتاب «ليبراليسم» در سال 1911 و مدافع سوسياليسم مدرن و ليبرال تاثير فراوان بر سوسياليسم بريتانيا و جنبش كارگری نوين امروز گذارده است. در ايتاليا كارلو روسلی به دليل ضديت با فاشيسم ناگزير به پاريس رفت و در سال 1930 كتاب «سوسياليسم ليبرال» را منتشر كرد. اين كتاب يكی از منابع مهم مرجع سوسياليسم ايتاليا به شمار می رود. حتی در آلمان، سرزمين مادری سوسياليسم ماركسيستی، كنگره معروف باد گودسبرگ كه در سال 1959 برگزار شد و حزب سوسياليست SPD در آن دست رد به سينه ماركسيسم زد و آشكارا از اصلاح طلبی و بازار جانبداری كرد، از لحاظ فكری زير تاثير سوسياليست های ليبرال آماده شده بود.

• در فرانسه ما اكنون كجا قرار گرفته ايم؟

در سال 1983 كه فرانسوا ميتران اروپا و اقتصاد بازار را برگزيد، تحولی پديدار شد. اما اين انتخاب كه تمام دولت های سوسياليست از آن زمان بدان پايبندی نشان داده اند، رسما به عهده گرفته نشده است و همواره به عنوان نتيجه شرايط حاكم يا جهانی شدن اقتصاد معرفی می شود. سوسياليسم فرانسه هويت نوين خود را آشكارا نپذيرفته است. نشان نداده است كه چگونه نوعی رويكرد ليبرال در اقتصاد كه تا اندازه زيادی روش او بر آن متكی است، امكان تحقق هدف های سوسياليستی را در شرايط جديد فراهم می آورد.

• آيا برنامه سوسياليسم ليبرال برنامه ای متناسب با نيازهای زمانه است؟

اين تناسب اكنون بيش از هر زمان ديگر است. سوسياليسم يك برنامه رهايی بخش فردی و اجتماعی است. در دنيای رو به تحول و دگرگونی، سوسياليسم بايد راه های رشد سودمند برای اجتماع را پيدا كند، چاره ای برای نابرابری های جديد بينديشد و ابزارهای عمل متناسب با نيازهای جهان امروز را در اختيار افراد قرار دهد. كارلو روسلی می گفت سوسياليسم وقتی تحقق پيدا می كند كه آزادی وارد زندگی فقيرترين افراد شود. فكر می كنيد كه به اين مرحله رسيده باشيم؟ آزادی در اينجا هم همان ابزارهای عمل است كه افراد می خواهند و برای هر گونه زندگی اجتماعی لازم است: شغل، تضمين های اجتماعی، آموزش و پرورش، امنيت و جز آن. تنها از اين راه است كه سوسياليسم می تواند بار ديگر يك پايگاه اجتماعی در ميان تهيدستان پيدا كند (انتخابات اخير نشان داد كه سوسياليسم اين پايگاه را از دست داده است).

• موضوعات اصلی اين برنامه سوسياليستی ليبرال كدامند؟

درونمايه اصلی سوسياليسم ليبرال عبارت است از فزونی بخشيدن به ابزارهای عمل افراد و يافتن روش های حاكميت و ساماندهی برای تحقق آزادی ها. به همان اندازه كه با دخالت دولت در زندگی اقتصاد يا با اقتصاد ارشادی مخالف است، اين نظريه را كه سرمايه داری می تواند خود را به طور طبيعی سامان دهد مردود می داند. تدوين مقرراتی كه بايد در زندگی اقتصادی به كار گرفته شود و ناظر بر بازار اما در پيوند تنگاتنگ با آن در مقياس ملی، اروپايی و جهانی باشد، يكی از مهم ترين وظايف سياسی سوسياليسم ليبرال است. همچنين هدف ديگر اين نوع سوسياليسم اين است كه دارايی های عمومی را در دسترس همگان قرار دهد و كاری كند كه خدمات عمومی نمايشگر واقعی برابری صرف نظر از نابرابری شرايط زندگی باشد. در اين چارچوب می توان پاره ای روش های بخش خصوصی را به كار گرفت، همچون ايجاد رقابت و تفويض بخشی از اختيارات به بازار در چارچوب يك شرح وظايف بسيار دقيق. مبارزه برای آزادی های واقعی هنوز پايان نيافته است. سوسياليسم بايد پرچمدار اين مبارزه باشد. اين نظر مشترك همه افراد متعلق به جنبش چپ است. سوسياليست های نوگرا، سوسياليست های معتقد به جهانی شدن از نوع ديگر كه خواهان قانونگذاری در سطح جهانی هستند، طرفداران محيط زيست و حتی جنبش سنديكايی بايد حول فرهنگ سياسی سوسياليسم ليبرال به يك همگرايی برسند. اين يك چشم انداز استراتژيك شوق برانگيز است.

منبع: نوول ابسرواتور

ترجمه عباس فتاح زاده: جديدترين كتاب خانم جی كی رولينگ سود ناشرش را افزايش داده و برای صنعت فيلمسازی هم پولساز است.

• • •

ظاهرا بدون ارتكاب جرم كاری از پيش نمی رود. سه سال پيش رولينگ كه كتاب هايش توسط انتشارات بلومزبوری به چاپ می رسد گفت: «در خيابان به من حمله شد و دو بار هم از اتومبيلم سرقت شد. » در آن زمان او مشغول نوشتن كتاب «هری پاتر و جام آتش» بود. او تا زمان انتشار، اين كتاب را شب و روز همراه خود داشت. كتاب جديد كه هری پاتر و محفل ققنوس نام دارد نه تنها 130 صفحه طولانی تر از «جام آتش» است بلكه ظاهرا وسوسه بيشتری را برای ارتكاب جرم پديد می آورد. در انباری كه در حد فاصل شهرهای ليورپول و منچستر انگلستان قرار دارد، يك بار كامل كاميون از كتاب جديد دزديده شد. اين محموله تا امروز كشف نشده است. جی كی رولينگ و انتشارات شولاستيك، ناشر آمريكايی اش، از روزنامه ديلی نيوز چاپ نيويورك به سبب آنكه دو صفحه از رمان جديد را قبل از چاپ در معرض ديد خوانندگانش قرار داده بود، تقاضای صد ميليون دلار غرامت كرده اند. نشريه عوام پسند «سان» چاپ لندن هم در خطر شكايت قرار دارد. اين نشريه چندی پيش خبرهايی دروغين پيرامون كشف كتاب های دزديده شده هری پاتر چاپ كرد. وكلای خانم رولينگ هشدارهايی كتبی را هم برای ساير روزنامه ها و مجلات انگليسی نظير گاردين ارسال كرده اند.

در اين ميان يك زن در مونترال كانادا كه كتاب جديد اشتباها پيش از موعد مقرر به وی فروخته شده بود حاضر نشد حتی در قبال دريافت 5000 دلار هم آن را پس بدهد. هر گونه خبری پيرامون مشتاقان اين كتاب ميزان فروش را بالاتر می برد. روز جمعه گذشته يعنی يك روز قبل از شروع فروش كتاب جديد بلومزبوری، ناشر انگليسی كتاب، اعلام كرد كه پيش بينی می كند تا روز 31 دسامبر كه سال مالی 2003 به پايان می رسد سود ناخالصی معادل حداقل 15 ميليون پوند (21 ميليون يورو) به دست آيد. اين تقريبا دو برابر سود سال قبل است كه معادل 35/9 ميليون پوند بود. تازه نگاهی به گذشته نشان می دهد كه اين پيش بينی تا حدودی متواضعانه هم هست. در سال 2000 زمانی كه هری پاتر و جام آتش چاپ شد سود ناخالص انتشارات بلومزبوری 120 درصد افزايش يافت و به75/5 ميليون پوند رسيد. كل بازار بلومزبوری هم در آن زمان 143 درصد رشد كرد و به 7/50 ميليون پوند رسيد. از سال 1997 يعنی سالی كه اولين جلد از كتاب هری پاتر چاپ شد، تاكنون 200 ميليون نسخه از آن به فروش رسيده است. طی اين مدت بازار موسسه انتشاراتی بلومزبوری پنج برابر و ارزش سهام آن در بازار بورس هفت برابر شده است.

ثروت خانم رولينگ هم كه در گذشته يك زن بی پول و فقير بود هم اكنون به 280 ميليون پوند رسيده است. بدين ترتيب وی در حال حاضر از ملكه انگلستان هم ثروتمندتر است. البته در ليست ثروتمندترين افراد در انگلستان وی هنوز هم تنها رده 122 را در اختيار دارد. پيشرفت بيشتر وی در ليست مذكور به هيچ وجه چيز بعيدی نيست. درآمدهای ناشی از فروش كتاب در مقابل درآمد حاصل از ساخت فيلم و اعطای امتياز ساخت كالاهايی مرتبط با شخصيت های كتاب هری پاتر، چندان به چشم نمی آيد. در سال 1998 يعنی تنها يك سال پس از انتشار اولين جلد كتاب، خانم رولينگ با دريافت 500 هزار دلار از شركت وارنر برادرز، شركت فيلمسازی متعلق به غول رسانه ای AOL ـ تايم وارنر، حق توليد فيلم و محصولاتی با مارك هری پاتر را به شركت مذكور فروخت. تنها دو فيلم اول توليد شده تاكنون چهار هزار بار در تيراژ بالا تكثير شده اند و در جهان حدود يك ميليارد پوند فروش داشته اند.به نوشته مجله اكونوميست تهيه كننده فيلم ها و محصولات مرتبط با هری پاتر با وسواس فراوانی رفتار كرده و بيش از حد صرفه جوست. تاكنون 75 محصول امتياز فروش تحت عنوان و يا با مارك هری پاتر را دريافت كرده اند در حالی كه به اعتقاد كارشناسان اين بازار ظرفيت دويست تا سيصد محصول را دارد. اين محصولات از اسباب بازی های لوگو تا انواع شيرينی را در بر می گيرد.

كتاب جديد هری پاتر در انگلستان ارزان تر از هر جای ديگر به فروش می رسد. علت آن رقابت تاجران انگليسی در اين زمينه است. در حالی كه موسسه انتشاراتی بلومزبوری قيمت فروش كتاب را 99/16 پوند ذكر كرده است كمتر كتابفروشی ای را در انگلستان می توان يافت كه آن را گران تر از 99/13 پوند بفروشد. سوپرماركت ها تخفيف های بيشتری را هم قائل می شوند. (در حال حاضر شش درصد بازار كتاب انگلستان در اختيار سوپرماركت ها قرار دارد.) به عنوان مثال سوپرماركت «تسكو» كتاب جديد را به قيمت تنها 97/9 پوند می فروشد. سوپر ماركت «سيف وی» (Safeway) هم قيمت 99/9 پوند را برای آن تعيين كرده است. شركت آمازون، فروشنده كتاب در اينترنت، بهای 49/8 پوند را برای آن در نظر گرفته است ـ البته با هزينه پست قيمت تمام شده 24/11 پوند می شود. اين قيمت ها همگی قبل از شروع فروش تعيين شده بودند و برخی از اعضای اتحاديه كتابفروشان انگلستان از اين وضعيت انتقاد می كنند. آنها می گويند قيمت يك كتاب تنها بايد در زمان فروش آن اعلام شود و نه قبل از شروع فروش. فروش كتاب «هری پاتر و محفل ققنوس» از اولين ساعات آغاز روز 21 ژوئن شروع شد. خانم رولينگ كه اصالتا اسكاتلندی است در هنگام شروع فروش در يكی از كتابفروشی های شهر ادينبورگ، مركز اسكاتلند، حضور يافت.

كتاب تازه اين نويسنده اسكاتلندی تاكنون سريع تر از هر كتاب ديگری در جهان به فروش رفته و ركورد فروش در اينترنت را هم شكسته است. شركت آمازون كه مهم ترين كتابفروشی اينترنتی در جهان به شمار می رود قبل از شروع رسمی فروش حدود يك ميليون نسخه از اين كتاب را پيش فروش كرده بود. گفته می شود تاكنون هيچ كالايی در چنين وسعتی از طريق شبكه اينترنت در جهان به فروش نرفته است. از هری پاتر و محفل ققنوس تاكنون سيزده ميليون نسخه به چاپ رسيده و انتظار می رود سی ميليون پوند درآمد نصيب نويسنده خود كند. هری پاتر و جام آتش نيز كه چهارمين كتاب از سری داستان های هری پاتر بود و سه سال پيش به بازار آمد در زمان خود عنوان كتابی را كسب كرد كه سريع تر از هر كتاب ديگری در تاريخ به فروش رفته و اكنون آن شهرت نصيب پنجمين كتاب اين سری شده است. در شهرهای پاريس، بروكسل و بخارست فروش پنجمين داستان هری پاتر همزمان با كشورهای انگليسی زبان از شنبه آغاز شد. حتی در كپنهاگ برخی كتابفروشی ها شب قبل از شروع فروش تا ديروقت بازماندند تا فروش كتاب هری پاتر را از نيمه شب آغاز كنند. در آن سوی جهان و در هنگ كنگ كتابفروشی ها برای اينكه فروش اين كتاب را همزمان با كتابفروشی های لندن آغاز كنند، خيلی زودتر از هميشه مغازه های خود را باز كردند. در تازه ترين اثر خانم رولينگ داستان ورود قهرمان داستان های او به محفل ققنوس كه حلقه ای از جادوگران است ذكر شده است.

منبع: زوددويچه سايتونگ ـ بی بی سی

ترجمه رضا علی اكبرپور: در فروشگاهی واقع در يكی از مناطق مهم تجاری شهر بروكسل، پايتخت بلژيك، خانم صندوقدار جمله ای بر زبان می آورد كه بيشتر به جملات مشتريان شبيه است: «دو و نيم يورو برای كاسه ای از جنس درخت با پايه خيلی گران است. » شنيدن چنين حرفی از زبان يك صندوقدار بسيار غيرمترقبه است. فروشگاهی كه خانم ايوت به عنوان صندوقدار در آن كار می كند تفاوت زيادی با ديگر فروشگاه ها دارد. در آنجا اجناسی را می توان مشاهده كرد كه هر كدام در گوشه ای از كره زمين ساخته شده اند، موادغذايی و اشيای هنری كه هر كدام مشتری را به ياد كشوری دوردست می اندازد. پرسنل فروشگاه به طور داوطلبانه به كار مشغولند و مشتريان نيز عمدتا افراد معروف و با انگيزه ای هستند. در اينجا هر نوع خريد و فروش براساس نوعی آرمان انجام می گيرد و اجناس فروشگاه همگی با مارك «ساخت بشر» عرضه می شود. مهم نيست كه كاسه های چوبی هندوراس و يا روغن زيتون تهيه شده در مناطق فلسطينی گران تر از اجناس مشابه در سوپرماركت Match در چند متری آنجا باشد.

ايوت می گويد: «حتی معلم ها شاگردان خود را برای بازديد به اينجا می آورند تا محصولات جهان سوم را به آنان نشان دهند. » 300 فروشگاه در سراسر بلژيك مشغول به فعاليت در اين عرصه هستند كه اينك «تجارت عادلانه» نام گرفته است. اين فروشگاه ها به يك سازمان غيردولتی به نام Oxfam تعلق دارند. بنيانگذاران اين سازمان به هنگام تاسيس آن در سال 1966 در هلند اعلام كرده بودند كه به جای فعاليت های خيرخواهانه تصميم دارند مستقيما با توليدكنندگان كشورهای جهان سوم وارد تجارت شوند و محصولات غذايی كشاورزی و يا صنايع دستی را از آنان به قيمتی بخرند كه آنان بتوانند به طور طولانی مدت هزينه های لازم برای تامين مايحتاج اساسی خود را به دست آورند. حدود سی سال پيش بلژيكی های جهان سوم گرا هدايت اين سازمان را به دست گرفتند و اولين فروشگاه را در شهر آنور (Anvers) افتتاح نمودند. اين شيوه به نسخه ای بدل شد كه خيلی سريع سراسر بلژيك را درنورديد و اينك كشور بلژيك به قهرمان اروپا در عرصه تجارت عادلانه تبديل شده است.

دنی لامبر، دبير كل اين سازمان غيردولتی، می گويد: «در حالی كه در فرانسه فعلا به برگزاری گردهمايی ها در اين زمينه اكتفا می شود، در اينجا ما راه حل های عملی را از مدت ها پيش به كار بسته ايم. » فروشگاه های Oxfam برای تهيه اجناس فروشگاه های خود، يك مركز خريد به راه انداخته كه در امر واردات كالاها فعال است. اين مركز خريد 50 درصد بهای سفارشی را به حساب كشاورزان و صنعتگران واريز می كند و بدين ترتيب به نوعی اعتبارات لازم را تضمين می كند. اين مركز همچنين حداقل قيمت برای مواد غذايی اوليه مانند قهوه و كاكائو را كه در بورس سهام آنها خريد و فروش می شود تضمين می نمايد. Oxfam در سال 2002 توانست ميزان فروش خود را به حدود 50 ميليون يورو برساند و ميزان رشد متوسط فروش طی سال های اخير 15 درصد بوده است. از سوی ديگر اين سازمان غيردولتی در راس شبكه ای از 250 فروشگاه قرار دارد كه در سراسر اروپا پراكنده هستند و 8250 داوطلب در آنها مشغول به كار هستند و بايد افزود كه Oxfam شريك تجاری European Fair Trade Association است كه 12 مركز واردات در 9 كشور اروپايی در اختيار دارد و از بنيانگذاران Max Havelar است، اين سازمان بلژيكی مسئول قيمت گذاری بر محصولات تجارت عادلانه است.

اما بايد توجه داشت كه تجارت عادلانه هنوز در حاشيه اقتصاد اروپا قرار دارد. با اين حال دنی لامبر ارزيابی می كند كه بازار بالقوه اين نوع تجارت از ابعاد گسترده ای برخوردار است و روز به روز در حال رشد است: «تحقيقی كه اخيرا انجام گرفته نشان می دهد كه 22 درصد مصرف كنندگان بلژيكی، به گفته خود، به معيارهای اخلاقی، اجتماعی و زيست محيطی محصولات خريداری شده اهميت می دهند. ميزان فروش ما به تدريج در حال افزايش است. » در شركت Delhaize، از بزرگ ترين توزيع كنندگان بلژيكی، نيز می توان سرنخ هايی از اين گرايش مصرف كنندگان بلژيكی به دست آورد. مديران اين شركت از سيزده سال پيش تلاش كرده اند كه محصولات تجارت عادلانه را وارد چرخه توزيع نمايند و اين محصولات را می توان در قفسه های فروشگاه های بزرگ اين كشور مشاهده كرد. كاترين الكساندر، مدير ارتباطات در شركت Delhaize، تصريح می كند: «ما حدود سی نوع كالا از قهوه گرفته تا عسل، چای، حبوبات و برنج را در فروشگاه های خود عرضه می كنيم. ما متوجه شده ايم كه مشتريان به ويژه جوانان و همكاران ما، بيش از پيش نسبت به وضعيت كالاها حساس شده اند.»

البته شركت Delhaize كه تراز تجاری آن به 3 ميليارد يورو می رسد، تنها بخش بسيار ناچيزی از درآمد خود را مديون اين كالاهاست. با اين حال اين شركت در سال 2002 توانست 355 تن موز «عادلانه» را به فروش برساند، رقمی كه سال قبل از آن فقط 170 تن بوده است. 100 تن قهوه را نيز به اين رقم بايد افزود. Delhaize همچنين در برنامه های «حساس سازی» مردم در قبال اين محصولات مشاركت دارد. ولی تمامی اين تلاش ها به معنی بهبود سرنوشت كالاهای ساخت جنوب نيست. دنی لامبر كه شركت او نيز در اين برنامه ها فعال است می گويد: «من نسبت به توسعه تجارت عادلانه خوشبين هستم، اما چندان اميدوار نيستم كه قوانين تجارت بين المللی بر محصولات جهان سوم تاثير بگذارد. »

رويكرد فرانسوی ها

كاتل پوليكن در كتابی كه اخيرا منتشر كرده می نويسد: «تجارت عادلانه كه در سال 1980 در فرانسه پديد آمد، هر سال گام های بزرگی به پيش بر می دارد. »1 بنابر تحقيقی كه در نوامبر سال 2002 توسط موسسه نظرسنجی IPSOS انجام يافت، از هر سه فرانسوی يك نفر سخنانی درباره تجارت عادلانه شنيده است.

پی نوشت: 1. زLe Commerce equitableس Mara bout, Paris. mai. 2003

منبع: نوول ابسرواتور

• ايجاد صندوق توسعه صادرات بخش خصوصی

اولين صندوق توسعه صادرات بخش خصوصی در بخش تعاون تشكيل شد. مدير عامل صندوق توسعه آبزيان كشور در اين رابطه گفت: اين صندوق با تزريق منابع مالی خود می تواند كمبود نقدينگی و سرمايه در گردش تعاونی ها را بر طرف كند. سرمايه گذاری خارجی، بيع متقابل و بازاريابی از مهم ترين وظايف اين صندوق برای افزايش ميزان صادرات غيرنفتی كشور است. تشكيل نمايشگاه های داخلی و خارجی و معرفی توليدات و همچنين برقراری بيمه محصولات كشاورزی تعاونی ها از ديگر وظايف اين صندوق است. شركت در نمايشگاه های بين المللی و احداث غرفه های دائمی در كشورهای مختلف از ديگر وظايف اين صندوق است و تاكنون برای ايجاد غرفه هايی در كشورهای اسپانيا، فرانسه و بلژيك مذاكراتی صورت گرفته است.

• درآمد و هزينه های استان تهران

درآمدهای اصولی استان تهران سه هزار و 830 ميليارد ريال اعلام شده است. اين مبلغ كمتر از هزينه های مورد نياز استان است.اگر چه ميزان درآمد وصولی مالی استان تهران به تنهايی 5/22 درصد كل وصولی های استان های كشور است. ولی هزينه های استان بالغ بر چهار هزار و 31 ميليارد ريال است. درآمدهای مالياتی شركت های نواحی غرب، شرق و مركز استان تهران از موارد ماليات های ملی محسوب می شود كه استان تهران از اين درآمدهای مالياتی بهره ای نمی برد. گفته شده كه برخی از دستگاه ها از جمله شهرداری ها و برخی از وزارتخانه ها در استان تهران با وجود درآمدهای كلانی كه از استان به دست می آورند، خود را متعهد به پرداخت حق ارائه خدمات استان نمی دانند.

• روزنامه اقتصادی و داستين هافمن

يك روزنامه اقتصادی تيتر يك خويش را به گفت وگوی يك بازيگر معروف هاليوود اختصاص داد. ظاهرا در اين روزنامه ساير موضوعات اقتصادی در درجه دوم اهميت قرار داشتند. تيتر يك اين روزنامه چنين بود: «داستين هافمن، هنرمند بزرگ سينمای آمريكا، گفت: روابط مردم ايران و آمريكا ربطی به سياستمداران دو كشور ندارد. » مصاحبه مذكور با داستين هافمن از طريق اينترنت و توسط خبرگزاری كار ايران، ايلنا، صورت گرفته بود.

• باجگير اقتصادی

يك عضو مجلس نمايندگان و سنای ايتاليا از حزب سبزهای اين كشور ضمن انتقاد شديد از سياست های حمايتی جورج بوش از كشاورزی ژنتيك، رئيس جمهور آمريكا را باجگير اقتصادی خواند. وی در پارلمان اين كشور گفت: «جورج بوش قصد دارد برای جلوگيری از مخالفت اروپا با كشاورزی ژنتيك، به سازمان تجارت جهانی شكايت كند ولی ما نبايد تسليم باج خواهی وی شويم. »260 تن از نمايندگان پارلمان ايتاليا و اروپا نيز با ارائه يك درخواست كتبی به رومانو پرودی، رئيس كميسيون اروپا، خواستار مخالفت با توليد آن دسته از محصولات كشاورزی شدند كه براساس تغييرات ژنتيكی تهيه می شود. در مقابل آمريكا برای جلوگيری از مخالفت اتحاديه اروپا در اين زمينه تهديد به شكايت به سازمان تجارت جهانی كرده است.

• ملاقات كارمندان عراقی

به گزارش بی بی سی گروهی از كارمندان عراقی كه توسط نيروهای آمريكايی در آن كشور انتخاب شده اند برای گفت وگو پيرامون نيازهای مردم آن كشور به كمك های بشردوستانه و برنامه بازسازی بلند مدت عراق وارد نيويورك شده اند.روز دوشنبه، 23 ژوئن، سازمان ملل متحد از كشورهای جهان خواست تا برای تامين مالی اقدامات بشردوستانه به منظور كمك به مردم عراق تا پايان سال جاری بيش از دويست و پنجاه ميليون دلار در اختيار اين سازمان قرار دهند.

• كتاب فروش های پولدار

روزنامه آلمانی دی ولت طی انتشار مطلبی به بررسی روند روبه رشد بازار كتاب در ماه جاری پرداخته است. به نوشته روزنامه مذكور در ماه ژوئن به سبب انتشار كتاب هری پاتر و همچنين كتاب خاطرات هيلاری كلينتون، همسر رئيس جمهور سابق آمريكا، بازار كتاب در آمريكا سيری شديدا صعودی دارد. حتی بازار بورس هم نسبت به اين وضعيت واكنش مثبتی داشته است.

طی 8 سال گذشته تعداد خودروهای در حال تردد در ايران بيش از 6/1 ميليون دستگاه افزايش يافته است.به رغم ورود 6/1 ميليون خودروی جديد به ناوگان حمل و نقل ايران هيچ برنامه عملی برای خروج خودروهای فرسوده از چرخه كاری تدوين نشده است.براساس اين گزارش، بررسی های صورت گرفته از سوی كارشناسان وزارتخانه های نفت و صنايع و معادن نشان می دهد سرانه مصرف خودروهای ساخت ايران تقريبا دو برابر خودروهای خارجی است.همين امر سبب شده ميزان مصرف بنزين طی اين سال ها به شدت افزايش يابد.متوسط مصرف بنزين خودرو در هر 100 كيلومتر در كشورهای پيشرفته 7 ليتر است حال آنكه اين رقم در ايران به 13 ليتر می رسد.در حال حاضر برنامه های ويژه ای برای تغيير ساختار توليد خودرو از سوی وزارتخانه های نفت و صنايع و معادن در حال پيگيری است كه در صورت عملی شدن می تواند تا حد زيادی مصرف بنزين در ايران را كاهش دهد.