• افق های پيش رو
• كاشفان فروتن سرطان
• فضای بين سياره ای -۱
• رابطه سن پدر و سقط جنين
• باز هم كاهشی ديگر
• كوركورانه بودن ساعت مولكولی
• كودك موميايی

ترجمه عليرضا عبادتی: ويليام اچ گيتس سوم» معروف به بيل گيتس نياز به معرفی ندارد. در نشست اقتصادی داووس در سوئيس (كه ماه ژانويه برگزار شد) همه انتظار داشتند شام آخر را با كله گنده های سياست و اقتصاد بگذراند اما او محفل دانشمندان را ترجيح داد. سر ميز آن شام، بزرگانی همچون «بروس آلبرتس» رئيس آكادامی ملی علوم، «ايلان چت» رئيس موسسه علوم اسرائيل وايزمن و «سر رابرت می» رئيس انجمن سلطنتی لندن حضور داشتند. در آن نشست موضوع اصلی بحث بهداشت عمومی جهانی بود. باورش مشكل است كه اين معمار افسانه ای نرم افزار دستی هم در زيست شناسی داشته باشد. اما اگر از متخصصان اين رشته بپرسيد اذعان دارند كه او در اين زمينه هم شخصيت كم اهميتی نيست. در پنج سال گذشته، از زمانی كه «بنياد بيل و مليندا» [نام همسرش] را تاسيس كرده بيش از 3 ميليارد دلار صرف تامين بهداشت عمومی و اساسی در كشورهای در حال توسعه كرده است. براساس تخمين وی، سرمايه گذاری اش در شركت های بيوتكنولوژی بالغ بر 300 تا 400 ميليون دلار بوده است. ماه آوريل امسال نيز 70 ميليون دلار به دانشگاه واشنگتن اختصاص داد تا صرف دانش مهندس زيستی و علوم مربوط به ژنوم شود.

هدف اصلی گيتس از صرف هزينه های گزاف در زمينه دانش زيست شناسی مبارزه با بيماری های مسری و افزايش توانايی بشر به ويژه در آفريقا، آسيا و آمريكای لاتين در مقابله با آن بيماری هاست. او در توضيح طرح خود كه نام آن را «عنصر گمشده» گذاشته می گويد: «عنصر گمشده نحوه كاربرد زيست شناسی در مهار امراض در كشورهای در حال توسعه است. مخصوصا كه در آنجا [كشورهای جهان سوم] مكانيسم ها و قواعد بازار كارگر نيست. اگر چه دولت ها و شركت های دارويی عظيم در زمينه مطالعه علوم ژنوم سرمايه گذاری هنگفتی كرده اند اما فقط بشردوستی می تواند انگيزه های مالی برای درمان بيماری های فراگير مثل سل و مننژيت در كشورهای جهان سوم را فراهم آورد. شيفتگی گيتس نسبت به زيست شناسی باعث سرمايه گذاری در زمينه بيوتكنولوژی شد اما به تدريج جنبه های انسان دوستانه نيز به خود گرفت. در سال 1990 شركتی تحت عنوان باتل (Bothell) در واشنگتن تاسيس كرد. جی گرين از دفتر بيزينس ويكس در سياتل مصاحبه ای با گيتس ترتيب داده است كه ترجمه آن از اين قرار است:

• • •

• شما 70 ميليون دلار به دانشگاه واشنگتن اختصاص داده ايد. انتظار داريد چه تاثيری بر جای بگذارد؟

دانشگاه واشنگتن يكی از معدود مكان هايی است كه از لحاظ متخصصان ژنوم بسيار غنی است. خوشبختانه افق های بسيار هيجان انگيزی در اين حوزه گشوده شده است. با تكميل ژنوم انسان افق هايی نو پيش روی انسان قرار گرفت و محدوديت هايی را آشكار ساخت كه انسان بايد از عهده غلبه بر آن برآيد. اين پول در كنار كمك های مالی دولت امكان تحقق كارهای عظيمی را ايجاد خواهد كرد.

• آيا سرمايه گذاری بيشتر روی تحقيقات علوم ژنوم را يك فرصت جديد می بينيد؟

بنياد ما، اصولا روی فعاليت های تحقيقاتی علوم پايه و زيست شناسی سرمايه گذاری نمی كند. اين كمك مالی بنياد هم جهت گيری نوين در برنامه بهداشت جهانی محسوب نمی شود. اگر پدرم [كه عضو هيأت مديره دانشگاه واشنگتن است] در اين فعاليت حضور نداشت و اگر دانشگاه واشنگتن جزيی از جامعه ای كه ما به وجود آورده ايم نبود شايد هرگز در فهرست دريافت كنندگان كمك مالی قرار نمی گرفت.

• آيا علوم مربوط به ژنوم تسهيل كننده تحقيقات در زمينه واكسن برای بيماری هايی است كه كشورهای جهان سوم با آن دست به گريبان هستند؟

دقيقا. با شناخت كامل ژنوم پيدا كردن راه حل ها برای مشكلات بيولوژيكی تسهيل می شود. با هر گامی كه دانش زيست شناسی برمی دارد راه ها برای پيشرفت دانش بيوتكنولوژی و داروشناسی هموار می شود. زيست شناسی دانش بسيار جذابی است. دانشی است كه مردم كار كردن با آن را دوست دارند. در عين حال، اهرم هايی كه ما در كشورهای جهان سوم به كار می گيريم در اثر حمايت موسسات ملی بهداشت پيشرفت می كند.

• هفت سال پيش در مقاله ای كه منتشر كرديد نوشتيد كه سرگرمی شما بيوتكنولوژی است. چه چيزی در اين دانش وجود دارد كه شما را تحريك می كند؟

آنچه شيفتگی مرا برانگيخته، زيست شناسی به طور عام و اين حقيقت است كه هر چه دانش ما در زمينه زيست شناسی افزايش پيدا می كند بهتر می توانيم در مقابل بيماری هايی كه بشر را تهديد می كنند به مقابله بپردازيم. اين روزها علاقه ام به خواندن مقاله هايی در اين زمينه بيشتر شده است. مثلا هفته پيش مقاله ای در مورد بيماری سل خواندم. هفته قبل از آن مقاله ای در مورد «ايدز در قرن بيست و يكم» نوشته «تونی بارنت» را مطالعه كردم. من عاشق زيست شناسی عمومی هستم و به مقاله هايی كه در زمينه سيستم ايمنی نوشته می شوند و به اخبار پيشرفت های اين علم علاقه مندم و هميشه پيگيری می كنم. بدن انسان پيچيده ترين سيستمی است كه تاكنون روی كره زمين خلق شده است. هر چه دانش ما نسبت به بدن انسان بيشتر می شود به پيچيدگی های آن بيشتر پی می بريم. در حالی كه هر چه بيشتر پيش می رويم می بينيم كه هنوز در ابتدای راهيم.

• دانش خودآموخته شما در زمينه زيست شناسی كنجكاوی همه را برمی انگيزد. می گويند شما تعطيلات را در هاوايی گذرانديد در حالی كه سخت مشغول مطالعه كتاب معروف «جيمز دی واتسون» تحت عنوان «زيست شناسی مولكولی ژن» بوديد؟

[گيتس ضمن پاسخ گفتن به اين سوال كتابی را از قفسه كتابخانه اش بيرون می كشد و می گويد] در هاوايی نبود، در برزيل بود. وقتی در اين زمينه ها مطالعه می كنم به وجد می آيم. دوران دبيرستان و دانشگاه بيشتر اوقاتم با درس هايی نظير فيزيك، رياضی و شيمی می گذشت و وقتی برای زيست شناسی صرف نمی كردم. هنوز هم به رياضی و فيزيك علاقه مندم. اما اين روزها ميزان مطالعه ام در زمينه تكامل و زيست شناسی از ساير زمينه ها پيشی گرفته است. كسانی كه اين روزها با من هم صحبت هستند بيشتر در مورد ريچارد داوكينز (Richard Dawkins)، استيون پينكر (Steven Pinker) و استفن جی گولد (Stephen Jay Gould) حرف می زنند. بخشی از اين دانش را به خاطر علاقه ای كه دارم دنبال می كنم اما بر بعضی از حوزه ها نظير سيستم ايمنی در اثر سروكار پيدا كردن با واكسن ها علاقه مند شده ام.

• آيا هنوز مسائل مربوط به شركت بيوتكنولوژی را خودتان اداره می كنيد؟

در چند سال اخير سرمايه گذاری چندان زيادی روی بيوتكنولوژی انجام نداده ايم. اگر به چهار يا پنج سال پيش برگرديد، بله ما تا حدودی در اين زمينه سرمايه گذاری كرده ايم. چون به هر حال با علوم و فنون سروكار دارد. من دوستانی دارم كه به اين حوزه علاقه مند هستند. گاه گداری آنها مرا در جريان وقايع قرار می دهند. بعضی از چيزهايی كه ارائه می كنند ارزشمند است. بعضی هم چنگی به دل نمی زند. شركت های بيوتكنولوژی به دنبال عرضه محصولات جديد هستند. اما من كه در زمينه زيست شناسی مطالعه می كنم به خاطر آن است كه تمركز خود را بر غلبه بر بيماری ها در جهان سوم قرار داده ام. من تلاش می كنم با مطالعه در اين زمينه به قدری از دانش و اطلاعات دست پيدا كنم كه با موضوع بيگانه نباشم. در چند سال اخير بيشتر توجهم به سمت زيست شناسی بوده است تا به بيوتكنولوژی.

• ممكن است قدری درباره شام آخر در داووس صحبت كنيد. شما در آن نشست با آبرتس، چت، ديويد بالتيمور (رئيس موسسه فناوری كاليفرنيا) و الياس زرهونی مدير ان آی اچ (موسسه ملی بهداشت) بوديد؟

يك گروه از دانشمندان جهان در آن ميز شام گردهم جمع شده بودند. در صحبتی كه با آنها داشتم به مسائل روز از جمله ايدز و پيشرفت هايی كه در آن زمينه حاصل شده پرداختيم. در اين نشست ما اساسی ترين پرسش های پيش رو را بررسی كرديم. نشستن در جمع دانشمندان با شهرت جهانی افتخار بزرگی است. ما اكنون با هر يك از آنها ارتباط مستقيم داريم و از همكاری يكديگر بهره می گيريم.

BusinessWeek

ترجمه زينب همتی:‌ ژن های موجود در رات به منظور ايجاد سويه هايی با خصوصيات ژنتيكی دلخواه انسان ـ به عنوان ابزاری برای بررسی طولانی مدت بيماری ها ـ مورد دستكاری ژنتيكی قرار گرفت. اين جانوران كه رات های خارق العاده نام گرفته اند از ژنی كه از بروز سرطان سينه در انسان ممانعت به عمل می آورد تهی شدند. اين مسئله می تواند به پژوهشگران در شناسايی ژنتيك بيماری كمك شايانی بكند. مايكل گولد (M.Gould) از دانشگاه ويسكانسين ـ مديسون و خالق اين رات های معركه می گويد: «آرزوی قلبی ما اين است كه بتوانيم با بررسی گسترده و مفصل بيماری در رات ها، به مدل هايی برای جلوگيری از ابتلا و همچنين درمان بيماری دسترسی پيدا كنيم. » او معتقد است رات های خارق العاده در آينده با پژوهشگران در بررسی سرطان ها و بيماری های ديگری چون ديابت و هايپرتانسيون (هرگونه كشيدگی و فشار ناهنجار) كمك شايانی خواهند كرد. طی 100 سال گذشته، بيشترين آزمايش ها بر روی رات های مفلوك و فروتن صورت می گرفت. وليكن طی دهه هشتاد رات ها به نفع موش ها كنار كشيده و از آن به بعد موش ها به قهرمانان آزمايشگاه ها تبديل شدند. از آن دهه تا كنون دستكاری های ژنتيكی بسياری بر روی موش ها صورت گرفته و قريب به 5000 موش خارق العاده حاصل آمده است وليكن رات ها ثابت كرده اند كه نسبت به موش ها چغرتر و جان سخت تر هستند. موش های معركه بدين شيوه ايجاد می شدند كه در ابتدا سلول های بنيادی موش ها در محيط آزمايشگاه كشت داده شده و سپس از نظر ژنتيكی، دستكاری و در زهدان موش های ماده جايگزين شده و دوران رشدونمو جنينی خود را طی می كردند.

سلول های بنيادی رات ها برای كشت داده شدن بسيار مشكل بوده و به هنگام رشدونمو نيز در زهدان تحليل می رفتند. گولد معتقد است در حال حاضر به نظر می رسد كه موش ها برای مطالعه بر روی تعداد زيادی از بيماری های مرتبط با انسان مناسب نيستند ـ به عنوان مثال، سرطان سينه در رات ها به شكل بهتری مورد بررسی قرار گرفته است. او می گويد: «تغييرات هورمونی صورت گرفته در رات ها كه در واكنش به گسترش سرطان صورت می گيرد از بسياری جهات مشابه تغييرات هورمونی صورت گرفته در انسان است. » رات ها نسبت به موش ها جثه بزرگ تری دارند و همين مسئله كاركردن بر روی آنها را بسيار آسان می كند. علاوه بر اين فيزيولوژی و رفتار رات ها به خوبی شناخته شده است. يائين رابينسون ( I.Robinson) از انستيتوی ملی تحقيقات پزشكی بريتانيا در ميل هيل انگلستان می گويد: «رات ها برای تحقيقات صورت گرفته طی دوران رشدونمو جنينی موجودات باارزشی هستند. » تيم تحقيقاتی به سرپرستی گولد، سويه هايی از رات ها كه حامل نسخه های اصلاح شده ای از ژن های brca1 و brca2 بودند را ايجاد كردند. در زنانی كه دارای نقص در اين ژن ها هستند احتمال ابتلا به سرطان سينه نسبت به زنان ديگر بسيار بيشتر است. موش هايی كه تنها دارای يك نسخه از اين ژن معيوب هستند به سرطان سينه مبتلا نمی شوند اما تعدادی از زنان تنها با داشتن يك نسخه از ژن به راحتی سرطان را در خود بروز می دهند. آلن آشورت ( A.Ashworth) كه يك متخصص سرطان در لندن است معتقد است بسيار مشكل است كه بتوان در رات های جوان به وجود سرطان پی برد اما در صورتی كه آنها بتوانند در سنين جوانی به سرطان سينه مبتلا شوند ثابت خواهند كرد كه برای انجام تحقيقات بر روی سرطان سينه، موجودات باارزشی هستند. آشورت معتقد است كه می توان با اين شيوه، مدلی نيز برای نوع كشنده آنمی ايجاد كرد. همانند تعدادی از رات ها، بيماران مبتلا به آنمی فانكونی حامل دو نسخه از ژن brca اصلاح شده هستند.

تيم تحقيقاتی گولد سلول های بنيادی رات ها را ناديده گرفته و اقدام به تزريق ماده شيميايی ای به رات های نر كردند كه موجب موتاسيون تصادفی در DNA آنها می شد. در مرحله بعد به رات های نر اجازه جفت گيری با رات های ماده را دادند. بنابراين موتاسيون ها به نوزادان آنها نيز انتقال يافت. با جدا كردن و آزمايش DNA نوزادان رات ها، امكان شناسايی تغييرات ايجاد شده در ژن های كليدی برای پژوهشگران فراهم آمد. مونيكا جاستيس (M.Justice) از كالج پزشكی بيلور در هوستون تگزاس و متخصص ژنتيك موش ها معتقد است تكنيك دو مرحله ای به كار گرفته شده در مورد رات ها بسيار ساده بوده و در عين حال محدوديت های خاص خود را داراست. در اين روش ژن ها نه می توانند تكرار شوند و نه می توانند فعال شوند، بلكه تنها كاری كه می توان انجام داد اين است كه می توان آنها را به طور تصادفی دستكاری كرد. او می گويد: «اين تكنيك يك ابزار تكميلی مفيد خواهد بود اما قادر نخواهد بود موش ها را به يك ابزار ژنتيكی، همانند گذشته تبديل كند. »

Nature, 19 May 2003

ترجمه سليمان فرهاديان: در مورد تهی بودن فضای بين سياره ای بيش از حد مبالغه شده است. از فاصله های دور، منظومه شمسی تهی به نظر می رسد. اگر منظومه شمسی را در داخل كره آن چنان بزرگی محصور كنيد كه حتی مدار نپتون را هم در برگيرد، خواهيد ديد كه حجم اشغال شده به وسيله خورشيد، سيارات و اقمار آنها و تمام سيارك های موجود در اين منظومه كمی بيش از يك تريلينيوم حجم كل فضای كره خواهد بود. ولی با اين همه هنگامی كه از نزديك به منظومه شمسی نگاه می كنيم خواهيم ديد كه پر از انواع ريگ ها، قطعه سنگ ها، تكه های يخ، ذرات گرد و غبار، جريان هايی از ذرات باردار و كاوشگرهايی است كه به فضا پرتاب شده است. در عين حال فضا پر است از ميدان های قوی گرانشی و مغناطيسی. فضا آن چنان هم كه گمان می رود خالی نيست، به طوری كه زمين طی حركت خود در مدار كه با سرعت تقريبی سی كيلومتر در ثانيه انجام می شود، در هر روز صدها تن از ذرات بين سياره ای را درو می كند، كه البته بسياری از آنها كوچك تر از يك دانه شن هستند. تقريبا تمام اين سنگ ريزه ها در جو بالايی زمين می سوزد، چرا كه برخوردشان با هوا تحت چنان انرژی زيادی صورت می گيرد كه در لحظه برخورد تبخير می شوند. سطح قطعاتی كه كمی بزرگ تر باشند، مثلا به اندازه توپ گلف، به طور سريع و نابرابر گرم می شود و اغلب پيش از آنكه تبخير شوند، به قطعات كوچك تری تبديل می شوند. اما قطعاتی كه از اين هم بزرگ تر باشند به طور سطحی سوخته و به راه خود ادامه می دهند تا با زمين برخورد كنند. شايد شما پيش خود فكر كنيد اكنون كه زمين بيش از 4/6 ميليارد بار به دور خورشيد چرخيده است، مدار حركت خود را از تمام خرده ريزه هايی كه ممكن بود در سر راهش وجود داشته باشند، پاك كرده است.

اما زمانی شرايط بسيار اسفبارتر از امروز بود. نيم ميليارد سال پس از تشكيل خورشيد و سيارات آن بارش چنان شديدی از قطعات سنگ و شن روی زمين در گرفت كه انرژی حاصل از برخورد اين ذرات باعث افزايش دمای جو و ذوب شدن سطح زمين شد. اما يكی از اين تكه هايی كه با زمين برخورد كرد بسيار بزرگ بود و به تشكيل ماه منجر شد. مقدار آهن و ساير عناصر با جرم بالای موجود در ماه كه اصلا انتظار نمی رفته تا اين حد كم باشد (مقدار اين عناصر از روی نمونه هايی از خاك ماه كه توسط فضانوردان آپولو به زمين منتقل شده، محاسبه شده است) بيانگر آن است كه به احتمال بسيار زياد در اثر برخورد يك پيش سياره (Protoplanet) به اندازه مريخ كه با سرعت بسيار بالايی حركت می كرد و پوسته فقير از آهن زمين، ماه به صورت تركشی از زمين جدا شده است. تكه پاره های حاصل از اين تصادم كه در مدار زمين در حال گردش بودند، يكپارچه شدند و ماه محبوب با چگالی كم را به وجود آوردند. گذشته از اين حوادث بسيار مهم و قابل توجه كه برای زمين روی داده است بايد اذعان كرد اين دوره طولانی بمباران، اتفاق منحصر به فردی در منظومه شمسی ما نبوده است: تمام سيارات و ساير اجرام بزرگ چنين شرايطی را تجربه كرده اند، و در اين بين سطح صاف ماه كه فاقد اتمسفر است و سياره مريخ از لحاظ دارا بودن گودال هايی كه به اين طريق به وجود آمده اند ركورددار محسوب می شوند.

منظومه شمسی نه نتها از خرده سنگ های ايجاد شده از زمان تشكيل آن پر است بلكه بايد گفت فضای بين سياره ای حاوی سنگ هايی در اندازه های مختلف است كه منشاء آنها مريخ، ماه يا زمين است و از تركش های ناشی از برخورد يك جسم با سطح سياره ناشی می شوند. شهاب سنگ های زيادی كه منشاء آنها مريخ است به زمين وارد می شوند، به طوری كه بسياری از دانشمندان بر اين باورند كه هر ساله هزاران كيلوگرم از صخره های مريخی وارد زمين می شوند. شايد به همين ميزان از صخره ها و سنگ هايی كه از ماه جدا شده اند وارد زمين شوند. در حقيقت برای آنكه صخره ها و سنگ های ماه را به دست آوريم مجبور نيستيم به كره ماه سفر كنيم، هر چند هنگامی كه پروژه آپولو در جريان بود از اين موضوع اطلاع نداشتيم. مقدار زيادی از اين شهاب سنگ ها به زمين وارد می شود هر چند كه نظر ما را جلب نمی كند. اگر مريخ زمانی مأمن حيات بوده است ـ ميلياردها سال پيش، هنگامی كه سطح آن مرطوب و پوشيده از آب بود ـ احتمال دارد كه بعضی از باكتری ها به طور قاچاقی در گوشه و كنار و مخصوصا درزهای سنگ های كنده شده از مريخ جای گرفته و به زمين سفر كرده باشند.

پيش از اين می دانستيم كه بعضی از گونه های باكتری ها مدت زمان طولانی را به خواب زمستانی رفته يا در مسير طولانی حركت خود به سوی زمين مقدار بالای پرتوهای يونيزه كننده را تحمل كرده و زنده می مانند. بنابراين وجود باكتری های فضايی نه يك فكر احمقانه است و نه داستان صرفا علمی تخيلی. اگر پيش از آنكه حيات در زمين به وجود آيد، مريخ مولد زندگی بوده است و اگر گونه های ساده حيات به وسيله سنگ ها و صخره هايی به زمين مهاجرت كرده و بذر زندگی را در اينجا پراكنده ساخته اند، شايد همه ما از نسل مريخی ها باشيم. دانستن اين موضوع شايد بتواند از نگرانی طرفداران محيط زيست در مورد عطسه فضانوردان در سياره سرخ و پراكنده كردن ميكروب ها در سرزمين موجودات فضايی بكاهد.

Natural History, Oct.2001

• رابطه سن پدر و سقط جنين

تحقيقات جديد نشان می دهد بين سن پدر و سقط جنين رابطه مستقيمی وجود دارد. در بررسی های قبلی مشخص شده بود كه با افزايش سن مردان درصد اسپرم های معيوب نيز در آنها افزايش می يابد. محققان با در نظر گرفتن اين مسئله، شرايط جسمی 1151 زن را كه بين سال های 1985 تا 2000 حامله شده بودند، مورد بررسی قرار دادند. در اين گروه جمعا 2500 مورد حاملگی گزارش شد كه بيش از 12 درصد از اين حاملگی ها به سقط جنين منجر شده است. محققان با بررسی شرايط جسمی و سن پدر در 2500 مورد حاملگی مزبور به وضوح دريافتند كه خطر سقط جنين در زنان جوانی كه همسران آنها بيش از 35 سال سن دارند، دو برابر زنانی است كه همسران آنها جوان ترند. به عبارت ديگر هر چه سن پدر بيشتر باشد درصد بروز سقط جنين نيز بيشتر است. اما نكته قابل توجه در اين يافته ها اين بود كه سن پدر تاثيری در درصد بروز سقط جنين در زنان واقع در گروه سنی بالای 35 سال نداشت. اين زنان نسبت به زنان جوان تر از خود با خطر سقط جنين بيشتری روبه رو هستند.

• باز هم كاهشی ديگر

كاهش شديد تعداد گنجشك های خانگی در انگلستان نگران كننده اعلام شد. انجمن سلطنتی حفاظت از پرندگان معتقد است كه تعداد اين پرندگان طی 25 سال گذشته به شدت كاهش يافته است. تعداد اين پرنده ها طی سال های 1972 تا 1996 تا 64 درصد كاهش نشان می دهد. انجمن سلطنتی حفاظت از پرندگان از مردم خواسته كه تعداد گنجشك های موجود در باغ های خانه خود را شمرده و به اين انجمن گزارش كنند. آنها اميدوارند كه به اين طريق بتوانند جلوی كاهش تعداد آنها را گرفته و آينده آنها را تضمين كنند. فقدان مواد غذايی و جايگاه آشيانه سازی می تواند بر كاهش جمعيت گنجشك ها تاثير بگذارد وليكن هيچ توضيح آشكاری برای كاهش اخير تعداد آنها داده نشده است. ريچارد باشفورد (R.Bashford) كه هماهنگ كننده بررسی های صورت گرفته بر روی گنجشك های خانگی است می گويد: «آنچه كه در حال حاضر ضروری به نظر می رسد اين است كه مكان هايی را كه در آنها گنجشك های خانگی از وضعيت بالنسبه خوبی برخوردارند را از مكان های نامناسب تمييز دهيم. اين نكته نيز حائز اهميت است كه بدانيم آيا واقعا شما هيچ گنجشكی نداريد؟»

• كوركورانه بودن ساعت مولكولی

محققان می گويند يك گونه موش تنها طی 150 سال به طور قابل ملاحظه ای تكامل يافته است. اين امر نشان می دهد تغييرات ژنتيكی می تواند سريع تر از آنچه كه تصور می شود صورت گيرد. اوليور پرگامس (O.Pergams) از انجمن جانورشناسی شيكاگو و همكار او دكتر دنيس نايبرگ (D.Niberg) كه در حال تكميل نقشه ژنتيكی يك نوع موش وحشی در شيكاگو بودند به طور تصادفی اين مسئله را كشف كردند. آنها DNA ميتوكندريايی 56 موش پا سفيد كه قدمت آنها به سال 1855 باز می گردد و در موزه نگهداری می شدند را با نمونه DNA، 52 موش امروزی كه در پارك های محلی زندگی می كنند با هم مقايسه كرده و پس از تقسيم كردن نمونه ها به گروه هايی با فاصله زمانی 50 سال و مقايسه توالی DNA ميتوكندريايی آنها متوجه تغييرات ژنتيكی شديدی شدند. پژوهشگران معتقدند كه توالی ژنتيكی جديد در موش های امروزی ضرورتا مفيد نبوده و تنها مزيتی را كه می توان به آن نسبت داد اين است كه در راستای تغييرات محيطی صورت گرفته توسط انسان به وجود آمده است. علاوه بر اين ساعت مولكولی موجودات گاهی اوقات ممكن است كوركورانه و با سرعت زياد به جلو حركت كنند.

• كودك موميايی

دو سگ گرسنه كه در جست وجوی استخوان چال شده در حيات خانه مالك خود بودند، يك جسد موميايی شده را يافتند. باستان شناسان قدمت اين جسد را 2500 سال برآورد كردند. يان پارادس (J.Paredes) كه در آمريكا زندگی می كند می گويد كه پس از بيرون كشيده شدن جسد توسط سگ ها بسيار متعجب شده است. باستان شناسان معتقدند كه جسد موميايی شده متعلق به كودكی است كه توسط والدينش در آن محل دفن شده است. علاوه بر اين آنها احتمال می دهند كه والدين اين كودك، كشاورز بوده اند. گفته می شود كه جسد موميايی شده در وضعيت بسيار خوبی بوده و به منظور انجام مطالعات بيشتر بر روی آن به موزه سان ميگول دی آزاپ منتقل شده است. باستان شناسان معتقدند كه حيات خانه پارادس احتمالا يك گورستان قديمی بوده و قصد دارند كه آنجا را مورد كند و كاو بيشتر قرار دهند.