|

در ظاهر چنين به نظر می رسد كه بررسی پيدايش عراق* كاری بسيار ساده است. اين كشور نام خود را مديون پيروزی اعراب در سرزمينی است كه بين النهرين ناميده می شد. اين پيروزی در سال های 637 و 642 توسط خليفه دوم، عمر، به دست آمد. عراق ثبات پيدا كرد و زمانی كه بغداد بين سال های 758 و 765 توسط خليفه ديگری به نام منصور ساخته شد، درخشش بيشتری يافت. اين شهر مركز اسلام شد و به اين ترتيب جای دمشق را گرفت. هر چند عراق برای تبديل شدن به يك حكومت مستقل، زمان بسياری را پشت سر گذاشت، اما به هر حال اين كشور بيش از يك هزاره قدمت دارد و اين موضوع زياد مهم نيست. سازندگان بغداد برای فراهم كردن سنگ، در ويرانه های مجاورشان تيسفون، جايی كه سی سال قبل از آن پايتخت سلطنت ساسانيان ايرانی بود، به جست وجو می پرداختند. تيسفون پايتخت پارت ها، يونانی ها و سلوكيان نيز بود. اين شهر به كرانه رود دجله بسيار نزديك بود و سلوكوس، كه شاهزاده بابل بود به هنگام تقسيم امپراتوری اسكندر در آنجا مستقر شد. بابل هم زياد دور نيست و در كمتر از صد كيلومتر به سمت جنوب، در جايی كه دجله پيش از پيوستن به فرات، به آن كاملا نزديك می شود، قرار دارد. جايی كه مقدونی كشورگشا در گذشته است، جايی كه كوروش كبير، پادشاه پارس ها در سال 539 قبل از ميلاد مسيح به سلطنتی كه 18 قرن قبل از آن، ساراگون اول بنا نهاده بود، حمورابی قانونگذار، مشهورش كرده بود و بخت النصر كسی كه در سال 578 قبل از ميلاد اورشليم را تصرف كرد، آن را اصلاح كرده بود، پايان داد در زمانی دورتر، در پايان هزاره چهارم، در ميان داستان و افسانه، در كشور سومر كه در آن خليج فارس صد كيلومتری بالاتر از وضعيت فعلی خود واقع شده بود، شهر اوروك قرار داشت؛ شهری كه همزمان «گيلگمش» و «نخستين شكل نوشتار» در آنجا متولد شدند. جايی كه نخستين اسطوره های مشهور در مورد مبدأ جهان طرح ريزی شد. آيا «عدن»، نخستين باغی كه در اكثر فرهنگ های سامی از آن نام برده شده بين دجله و فرات واقع نشده است؟... |