|
بحران ها و موقعيت های اجتماعی در وقوع يك پديده تاريخی دخيل هستند. درختی را می كاريم و ده پانزده سال صبر می كنيم تا نتيجه بدهد. يك سلسله شرايطی لازم است، زمين مناسب، هوا، آفتاب، محيط و غيره. همه چيز دست به دست هم می دهد در يك دوره تا نخبگانی ظهور و طلوع كنند. يك مجموعه است. نه اينكه در دوره های ديگر نباشد ولی شرايط آماده اين طلوع و ظهور نبوده تا اينكه اين بذر تبديل به درخت شود و ميوه دهد. اگر از منظری ديگر به اين قضيه نگاه كنيم، همان دوره ای كه عارف و شيدا و ديگر بزرگان موسيقی به عنوان شاخصه های موسيقی در اوايل قرن حاضر و اواخر قرن قبلی در آن مطرح هستند، علت های ديگری هم دارد از جمله اينكه در آن دوران انواع و اقسام موسيقی ها از ساير نقاط جهان وارد اين مملكت نشده بود. به خصوص موسيقی صرفا مصرفی. با توجه به شرايط اقتصادی، سياسی موجود در جهان كالاهای بسيار زيادی وارد می شود، از جمله كالاهای صوتی و تصويری كه درواقع مصرف مقطعی و روزانه و روزمره دارد. در دوره عارف و شيدا فقط يك نوع موسيقی وجود دارد و آن هم موسيقی شهری موسوم به سنتی. قطعا موسيقی مناطق هم وجود داشت ولی به خاطر نبودن رسانه ها كمتر روی هم تاثير می گذاشتند. در مجموع و درواقع می توان گفت فقط يك نوع موسيقی وجود داشت كه خود آن موسيقی هم در فضايی رشد كرد كه به لحاظ محيطی هم هماهنگ بود با فضايی كه در آن زندگی می كردند. تهران از چندين ييلاق خوش آب و هوا تشكيل شده بود. اين موسيقی هم در آن فضا نشو و نما می كند و می بينيم كه خود موسيقی با ساختار محيطی هماهنگ است. البته بحران در موسيقی ما مثل ديگر پديده ها فقط مختص ايران نيست و بحرانی است جهانی بعد از ورود تكنولوژی و مصنوعات و محصولات صنعتی كه تقريبا در سال های چهل به بعد وارد مملكت شد با خود فرهنگ های خاص آن مصنوعات و محصولات را هم همراه آورد و طبيعتا فضای زندگی عوض شد. خانه ها شكلش عوض شد، و خيلی چيزهای ديگر، به خصوص در پايتخت. از سال های سی ودو به بعد يواش يواش فرماسيون اجتماعی ايران به سمت تغيير از همه سو رفت. تغيير ظاهری فضا خودبه خود ذائقه ها را هم تغيير می دهد. كم كم وقت و حوصله مردم كم شد. قبلا آرامش بيشتری حاكم بود فراغت بيشتری وجود داشت. به هر حال من فكر می كنم در فضايی كه آرامش باشد خلاقيت ها بيشتر می شود و آدم های بزرگی مثل صبا و عارف و شيدا و نی داوود و ديگران ظهور و رشد می كنند. البته علت های بسيار ديگری هم در ظهور و رشد بزرگان نقش دارند كه از حوصله اين گفت وگوخارج است... | 
