Persian Archive

• راكفلر روسيه
• فقط چند ميليون دلار
• جهان به زبان ارقام
• اجلاس بانك بازسازی در ازبكستان
• ابهام در مورد فروش ايرباس
• هواپيمای دست دوم
• وضع مطلوب
• حذف يارانه


ترجمه عباس فتاح زاده: ثروتمندترين و قدرتمندترين مدير شركت در روسيه بی شك ميخائيل خودوركوفسكی است. با اين حال وی كه 39 سال سن دارد هنوز هم راضی نيست. متعاقب يك ادغام شركت وی به يك غول نفتی در رديف بريتيش پتروليوم و رويال داچ شل بدل خواهد شد.

مدت هاست كه در بازار بورس مسكو همه خبر دارند: ميخائيل خودوركوفسكی مدير شركت نفتی يوكوس، رقيب كوچكتر خويش يعنی شركت «سيب نفت» را در اختيار می گيرد. رئيس شركت حاصل كه «يوكوس سيب نفت» نام خواهد داشت، خود خودوركوفسكی باقی خواهد ماند. يوكوس هم اكنون با پيشی جستن از لوك اويل، رقيب اصلی خويش، عنوان بزرگترين شركت نفتی در منطقه روسيه را كه به لحاظ مواد خام بسيار غنی است، از آن خود نموده است. «سيب نفت» نيز در روسيه جايگاه پنجم را در ميان شركت های نفتی روسيه در اختيار دارد. پس از انجام ادغام فوق الذكر شركت يوكوس به لحاظ ميزان استخراج نفت با بريتيش پتروليوم و شل برابر خواهد شد و از اعتبار توتال فينا الف و چورون تگزاكو تا حدودی خواهد كاست. علاوه بر اين يوكوس خواهد توانست خود به تنهايی به اندازه كل توليدات كشور شديدا نفت خيزی مثل كويت استخراج سالانه داشته باشد. شركت جديد بزرگترين شركت در كل روسيه خواهد بود و حتی گاز پروم، غول توليد گاز را هم تحت الشعاع خويش قرار می دهد. يوكوس و سيب نفت هر دو ساليان متمادی تحت اتهاماتی نظير عدم شفافيت و فساد مالی بودند، اما اكنون شركت هايی مدرن و تا حدود زيادی پايبند به استانداردهای مديريتی و بازار سرمايه هستند. خودوركوفسكی در كنار رومان آبراموويچ، سهامدار بزرگ سيب نفت، به يمن ارتباط های خوب خود با مقامات مسكو جزو قدرتمندترين مديران شركت ها در روسيه محسوب می شوند. هر دوی آنها در دوران رياست جمهوری يلتسين با پرداخت مبالغ بسيار اندكی شركت ها و منافع سابقا دولتی را در اختيار گرفتند.

بنابر شايعات موجود يوكوس به شكلی تدريجی سيب نفت را خريداری می كند. يوكوس ابتدا با پرداخت سه ميليارد دلار بيست درصد از شركت سيب نفت را در اختيار می گيرد. تنها طی مراحل بعدی خواهد بود كه ادغام به صورت كامل به پايان می رسد. گفته شده كه پيشنهادهای عادلانه ای هم برای صاحبان سهام سيب نفت مطرح شده است. البته در اين زمينه اطلاعات دقيقی ارائه نشده است. ابتدا بايد اداره مبارزه با انحصارگری انجام ادغام فوق را تاييد كند، ادغامی كه موجب اختصاص يافتن حدود يك سوم از كل عمليات استخراج نفت روسيه به يك شركت خواهد شد. خودوركوفسكی اعلام كرده است كه اين ادغام در مسير تبديل شركتش به يك شركت پيشگام و رهبر در بازار جهانی گامی مهم خواهد بود. يوكوس تاكنون با وجود موفقيت های خود تحت الشعاع فعاليت های بريتيش پتروليوم قرار داشته است. رقيب انگليسی در آغاز سال ميلادی جاری تشكيل سومين شركت نفتی بزرگ در روسيه تحت عنوان TNK را اعلام كرد. بريتيش پتروليوم برای تأسيس اين شركت حدود هفت ميليارد دلار خرج می كند. ادغام جديد شركت يوكوس احتمالا اين موضوع را تضمين می كند كه در آينده يوكوس به سبب ابعاد عظيم خويش توسط شركت های خارجی بلعيده نشود.

به اعتقاد كارشناسان، شركت «يوكوس سيب نفت» چهارمين شركت نفتی بزرگ در دنيا خواهد بود. حتی برخی می گويند با ادغام جديد ميخاييل خودوركوفسكی در كنار ولاديمير پوتين قدرتمندترين مردان روسيه خواهند شد. ادغام يوكوس و سيب نفت بزرگترين ادغام در طول تاريخ اقتصاد روسيه است. خودوركوفسكی 39 ساله يك هدف استراتژيك را برای خويش برگزيده. خودش در اين مورد می گويد: «من هميشه آرزو داشتم شركتم را به شركت برتر در بازار جهانی انرژی بدل كنم.» ارزش بازار شركت يوكوس سيب نفت حدود 35 ميليارد دلار تخمين زده می شود. به لحاظ سرمايه های شخصی هم خودوركوفسكی يكی از برترين های جهان است. مجله فوربس در آمريكا كه همواره پولدارترين آدم های دنيا را معرفی می كند ثروت شخصی وی را حدود هشت ميليارد دلار تخمين زده است. به اعتقاد فوربس او در حال حاضر ثروتمندترين مرد روسيه است. نكته جالبتر سرعت پيشرفت وی در ليست ثروتمندترين مردان جهان است. در سال 2001 ميخاييل خودوركوفسكی تنها رده 194 را در ميان ثروتمندترين های دنيا در اختيار داشت. در سال 2002 به رتبه 101 رسيد. در سال 2003 او توانست رتبه باورنكردنی بيست و ششم را كسب كند. علاوه بر اين اعلام مجله فوربس خودوركوفسكی به باشگاه «ده ميلياردر با نفوذ دنيا» هم تعلق دارد، زيرا وی بنابر برخی شواهد بعضا توانسته است «قيمت نفت را بر خلاف خواسته اوپك پايين نگه دارد» و همچنين «شفافيت را به فعاليت های تجاری مبهم در كشورش بازگرداند. »

خودوركوفسكی همانند ساير اليگارشی های نفتی طی دهه نود با استفاده از بقايای اقتصاد فاسد و پوسيده روسيه ثروتمند شد. او از بعضی ابهامات قانونی برای انجام مجموعه ای از معاملات مشكوك سود برد. در دوران يلتسين وی پس از به دست آوردن منابع و شركت های سابقا دولتی به گسترش نفوذ خود در ميان برخی اعتباردهندگان خارجی پرداخت. وی برای افزايش اقتدارش حتی كمك ها و بذل و بخشش های فراوانی را در راه حمايت از كانديدهای سياسی در مبارزات انتخاباتی صورت داد. او كمك های قابل توجهی هم به ولاديمير پوتين، رئيس جمهور فعلی، جهت مبارزات انتخاباتی اش كرد. اليگارش داستان ما هنوز امپراتوری خود را تثبيت نكرده بود كه به نوعی الگو برای برخی از دست اندركاران بازارهای بين المللی بدل شد. به تدريج حدود 50 نفر خارجی در سطوح عالی مديريتی شركت يوكوس به كار گرفته شدند. حتی در لندن لرد اوون، وزير خارجه سابق انگلستان، عهده دار نمايندگی شركت روسی فوق در كشورش شد. بيلان شركت يوكوس هم توسط موسسه «پرايس واتر هاوس كوپرز»، موسسه سرشناس ويژه ارزيابی اقتصادی، به شدت مورد توجه قرار گرفت. خودوركوفسكی نيز شخصا می كوشد در محافل عمومی روسيه به عنوان شخصی خير مطرح شود. وی بارها خود را در رسانه ها در مقام مجری ساخت شركت های كارگری و حامی مالی مدارس، خانه های سالمندان و هنرمندان مطرح می كند. حتی پرنس چارلز، وليعهد انگلستان، در مكان مشهور تاريخی - فرهنگی «سامرست هاوس» كه در لندن واقع شده، اتاقی را به نام ميلياردر روس ناميده است.

خودوركوفسكی تاكنون با زيركی كوشيده خود را از مبارزه های پنهانی قدرت در داخل دولت روسيه دور نگه دارد. ساير اليگارش ها نظير بوريس برزوفسكی و يا ولاديمير گوسينسكی پس از آنكه جرأت كردند سياست پوتين را آشكارا مورد انتقاد قرار دهند، حتی در معرض شايعات مربوط به فرارشان از كشور هم قرار گرفتند. در مقابل خودوركوفسكی تنها زمانی حرف می زند كه منافع تجاريش مطرح شوند. اصلی ترين موضوع مورد علاقه «راكفلر روسيه» ساخت خطوط لوله نفت است. در درجه نخست نيز احداث يك خط لوله مستقل از غرب سيبری تا بندر مورمانسك اختصاصا برای شركتش مدنظر اوست. از مورمانسك روس ها می توانند به بازار آمريكا با هزينه هايی پايين صادرات داشته باشند. علاوه بر اين يوكوس يك پروژه اختصاصی برای ساخت خط لوله نفت از سيبری به چين را طرح كرده است. تاكنون دولت روسيه در مورد اين پروژه ها موضع گيری روشنی نداشته است. لذا خودوركوفسكی در نشست اقتصاد جهانی در داووس طی سخنانی دولت را موافق طرح های خويش دانست: «فكر می كنم دولت ما از مدت ها پيش درك كرده كه بخش خصوصی كارآمدتر از دولت عمل می كند. » به اعتقاد چندين صاحب نظر و ناظر معتبر در بازار خودوركوفسكی به تدريج خواهد توانست لحن جسورانه تر و صريح تری پيدا كند.

به عنوان مثال استفان او. سوليوان، تحليلگر ارشد يونايتد فايننشال گروپ، معتقد است كه حتی رئيس جمهور روسيه هم نمی تواند ديگر عليه بزرگترين شركت روسيه اقدامات زيادی را انجام دهد. سوليوان می گويد: «يوكوس سيب نفت تا حدی آسيب ناپذير و دست نيافتنی خواهد بود. » اين تحليلگر معروف انتظار دارد كه خودوركوفسكی و شركتش مورد حمايت كرملين قرار گيرند. حتی سوليوان پيش بينی می كند كه ميلياردر روس به همراه شركت خود در كنار دولت به يكی از مهمترين نمايندگان كشور روسيه بدل شود. به هيچ وجه هم بعيد نيست كه ثروتمندترين مرد روسيه زمانی به دستيابی به كرسی اول دولت (رئيس جمهور شدن) علاقه مند شود. در يكی از دفاتر، وی بر بالای ميز تحريرش تصوير كاترين كبير را به ديوار آويخته است. كمتر از يك سال پيش هم او در گفت وگو با مجله اشپيگل چنين گفت: «وقتی سنم به 45 سال برسد ديگر تمايلی به رهبری اقتصادی نخواهم داشت. شايد در آن سن به سياست روی بياورم. » 45 سالگی خودوركوفسكی مصادف با پايان دوران دوم رياست جمهوری پوتين خواهد بود و آن موقع وی زمان مناسبی را برای به ارث بردن حكومت از رئيس جمهور فعلی خواهد يافت.

منبع: اشپيگل


ويليام رامسی،(William Ramsay)، جانشين مدير آژانس بين المللی انرژی، می گويد صنايع نفت عراق در جريان جنگ خسارات نسبتا كمی ديده اند. وی در گفت وگويی با يان هون، خبرنگار روزنامه آلمانی دی ولت، تاكيد كرد كه عراق همچنان در اوپك باقی می ماند و اين كشور تا سه سال ديگر به عنصری فعال در سازمان كشورهای توليدكننده نفت و همچنين بازارهای جهانی بدل خواهد شد. متن مصاحبه وی با روزنامه دی ولت كه در شماره روز شنبه گذشته اين روزنامه چاپ شده است، در زير از نظرتان می گذرد.

صنايع نفت عراق توليد خويش را مجددا از سر گرفته اند. سطح توليد عراق در حال حاضر چقدر است؟

برخی از تاسيسات استخراج و پالايش نفت به اعتقاد ما از آتش نيروهای مهاجم خسارات چندانی نديده اند. مشكلات موجود بر سر راه فعاليت های نفتی در عراق عمدتا مشكلات سازمانی و به خصوص مشكلاتی با ماهيت سياسی هستند. در جنوب كشور توليد در حال افزايش است. خريداران نفت استخراج شده فعلا پالايشگاه های منطقه هستند و هنوز صادراتی صورت نمی گيرد. آخرين قطعنامه نفت در برابر غذای سازمان ملل تنها برخی معاملات محدود را مجاز می شمرد و مانع صادرات است.

چه مدت طول می كشد تا توليد نفت مجددا به مقدار آن در قبل از آغاز جنگ برسد؟

قبل از جنگ حدود 2/5 ميليون بشكه در روز توليد می شد. به لحاظ فنی رسيدن به سطح مذكور نيازمند سپری شدن زمانی طولانی نيست. موانع موجود مربوط به جنبه های سياسی قضيه می شوند.

هزينه تعميرات تاسيسات چقدر است؟

اگر نظر من را بخواهيد می گويم فقط چند ميليون دلار و نه بيشتر.

چه نوع سرمايه گذاری هايی بايد صورت گيرد تا عراق به ظرفيت كامل توليد خويش يعنی 3/5 ميليون بشكه در روز برسد؟

دستيابی به رقم فوق دو تا سه سال ديگر امكان پذير خواهد شد. امروز نمی توان دقيقا تعيين كرد كه سرمايه گذاری های لازم عملا چه شكلی خواهند داشت.

به نظر می رسد تصوير امروز بازار نفت و انرژی چندان بد نيست. شما در اين زمينه چه نظری داريد؟

وضعيت بهتر از چند ماه قبل است. تشنج در خاورميانه بسيار كمتر شده است. مجموعه ای از ريسك های ژئوپولتيكی كم رنگ شده اند. عراق هم به تدريج تحت شرايطی طبيعی نفت به بازار جهان صادر می كند. البته تصميم اخير اوپك مبنی بر كاهش توليد هم برای ما قابل درك است. سازمان كشورهای توليدكننده نفت به دليل شرايط عرضه و تقاضا توليد خود را كاهش داد. با اين حال اگر قرار بود ما تصميم بگيريم ابتدا صبر می كرديم تا ذخاير موجود در انبارهای جهان كه موجودی آن ها شديدا كاهش يافته مجددا پر شود و بعد توليد را كاهش می داديم. بايد مواظب باشيم تا در پاييز دوباره با نوسان بازار و بی ثباتی قيمت ها روبه رو نشويم.

آيا فكر می كنيد فعاليت های كشور ايران در اين زمينه نگران كننده است؟

ما با انگيزه های سياسی ايرانی ها آشنا نيستيم. البته منافع آن ها كه به وضعيت بازار نفت و گاز پيوند خورده نه در گذشته و نه در زمان حال تغيير زيادی نمی كند.

قبل از شروع جنگ عراق سناريوهايی مبنی بر رسيدن قيمت نفت به بشكه ای هشتاد دلار و پديد آمدن خسارات زيست محيطی فراوان مطرح می شد. اما اين پيش بينی ها فقط در حد يك سناريوی غيرواقعی باقی ماندند. آيا اين وضعيت برای آژانس بين المللی انرژی غيرمنتظره و غيرقابل پيش بينی بود؟

خير. آنچه كه شاهدش بوديم حاصل بسيج ظرفيت های استفاده نشده و همچنين همكاری بسيار خوب ميان اعضای آژانس بين المللی انرژی و اوپك بود. ما وظيفه نداريم بازار را مديريت كنيم اما در زمينه مديريت بحران ها شديدا مسئوليم. كارمان را در حوزه مسئوليت خويش به خوبی انجام داديم. در مورد خسارت زيست محيطی ای كه پيش بينی می شد، وضعيت روشنی وجود ندارد. ما نمی دانيم چرا صدام حسين نيات و تهديدات خويش را عملی نكرد. پاسخ اين سوال را تنها زمانی می توانيم دريابيم كه بتوانيم آن را در موقعيتی از خود صدام بپرسيم. واقعيت آن است كه بخش های عمده ای از تاسيسات عراق بمب گذاری شده و كاملا آماده انفجار بود. اما كار به آنجا نكشيد.

آيا فكر می كنيد اوپك نفوذ خويش را از دست خواهد داد؟

نظر من آن است كه چنين اتفاقی نمی افتد. اوپك برای اعضايش كماكان چارچوبی بسيار جذاب جهت اتخاذ تصميمات تاثيرگذار بربازار خواهد ماند. رهبران جديد عراق قطعا خيلی سريع به اين نتيجه می رسند كه عضويت در اوپك برايشان بسيار مفيد و با ارزش است.

فكر می كنيد طی سه تا پنج سال آينده چه تعداد شركت نفتی در عراق فعاليت خواهند كرد؟

اين موضوع كاملا بستگی به نظر دولت جديد عراق دارد. البته تعجب هم نمی كنم اگر تنها يك شركت تحت عنوان «شركت ملی نفت عراق» وجود داشته باشد.

در ميان شركت های نفتی روسيه تلاش زيادی برای حضور بيشتر در عرصه های جهانی به چشم می خورد. اين امر برای بازار جهانی نفت می تواند چه معنايی داشته باشد؟

تمايل آن ها برای سرمايه گذاری در خارج از كشورشان موضوع مثبتی است. علت هايی هم وجود دارد كه افزايش فعاليت در روسيه را توجيه می كند. روس ها برای آنكه رشد صنايع خويش در آينده را تضمين كنند، به ابزارها و روش های زيادی نياز دارند.

اعضای آژانس بين المللی انرژی در حال حاضر اين موضوع را به دقت زير نظر دارند كه آيا سرمايه گذاری های جهانی در مسيری هست كه بتواند تامين انرژی در دهه های آينده را تضمين كند. آيا فكر می كنيد در اين مسير اصلاحاتی لازم است؟

ما هنوز به آن مرحله نرسيده ايم كه بتوانيم لزوم اصلاحات را صددرصد تاييد كنيم. بايد ابتدا مشخص شود كه تحولات سال های گذشته نظير آزادسازی بازار انرژی و فناوری های جديد چه پيامدهايی خواهند داشت. بعد بايد مشخص كنيم كه برای تامين نيازهای مردمی كه در شرايط مختلف كره زمين زندگی می كنند چه راهكارهايی وجود دارد. از جمله اقداماتی كه می توانيم انجام دهيم می توان به بهبود شرايط سرمايه گذاری در مناطق كمتر توسعه يافته اشاره كرد. بايد موسسات و زيرساخت ها در اين مناطق بهبود يابند. آنچه ما می دانيم اين است كه چيزهای زيادی طی بيست سال آينده دچار ظاهری متفاوت از وضعيت سابق خود خواهند شد. سعی می كنيم تغييرات را روشن كنيم و خودمان را برای مواجهه با آن ها آماده نماييم.

منبع: دی ولت


آلمان

توليد ناخالص داخلی: 2392 ميليارد دلار
سرانه توليد ناخالص داخلی: 29210 دلار
جمعيت: 81/9 ميليون نفر
رشد توليد ناخالص داخلی: 2/0 درصد
تورم: 1/4 درصد

اقتصاد آلمان دچار مشكل است. اما تغييرات اساسی و ريشه ای لازم انجام نخواهد شد. گرهاردشرودر مردی نيست كه بتواند تغييری ايجاد كند. اروپای شرقی به خصوص به يك آلمان شكوفا احتياج دارد اما در عوض يك روسيه شكوفا خواهد داشت. پس از دو سال رشد كند اقتصادی، چشم انداز سال 2003 اندكی بهتر خواهد شد. با ايجاد شغل های جديد قاعدتا هزينه های مصرفی افزايش خواهد يافت. با توجه به كاهش ماليات بر درآمد در آغاز سال ،2003 احتمالا اطمينان مصرف كننده بهبود می يابد. اگر بهبود اقتصادی جهان تداوم داشته باشد، صادركنندگان سود خوبی خواهند برد، اما با افزايش ارزش يورو در برابر دلار لطمه خواهند ديد. در اين سال شاهد عمليات بازسازی پس از سيل خواهيم بود. خسارات وارده ناشی از سيل تا 20 ميليارد دلار تخمين زده می شود و اين امر بر بودجه كشور فشار بيشتری خواهد آورد. آلمان در آستانه شكستن مرز محدوديت توافقنامه ثبات و رشد اتحاديه اروپا در مورد كسری بودجه است كه آن را حداكثر 3 درصد توليد ناخالص داخلی تعيين كرده است.

يونان

توليد ناخالص داخلی: 160 ميليارد دلار
سرانه توليد ناخالص داخلی: 15060 دلار
جمعيت: 10/6 ميليون نفر
رشد توليد ناخالص داخلی: 3/7 درصد
تورم: 3/3 درصد

به رغم افزايش محبوبيت دولت يونان در پی سركوب گروه تروريستی هفدهم نوامبر، كستاس سيميتيس، نخست وزير اين كشور در سال 2003 با چالش های بزرگی روبه رو خواهد شد. دولت او در آستانه انتخابات سراسری اواخر سال 2003 بسيار ضعيف به نظر خواهد رسيد. حزب حاكم پاسوك در بيست سال گذشته، جز به مدت سه سال، در راس قدرت بوده است و اكنون رای دهندگان خواهان تغيير هستند. منتظر پيروزی ضعيف حزب دموكراسی نوين باشيد. قيمت ها در يونان نسبت به منطقه يورو در مجموع سريع تر افزايش خواهد يافت. با توجه به اينكه دولت پيش از انتخابات آتی هزينه ها را افزايش خواهد داد، احتمال می رود كه نرخ تورم به ميزان 3/3 درصد در سال 2003 برسد. در سال 2003 قبرس خبرساز خواهد بود. اين جزيره ده ها سال است كه محل مناقشه يونان و تركيه است. تركيه تهديد كرده است كه اگر قبرس در موج بعدی گسترش اتحاديه اروپا در اين اتحاديه پذيرفته شود، بخش ترك نشين شمال جزيره را به كشور خود الحاق خواهد كرد. يونان نيز به نوبه خود هشدار داده است كه اگر پذيرش قبرس به تاخير بيفتد، گسترش اتحاديه به سمت اروپای شرقی و مركزی را تصويب نخواهد كرد.

ايتاليا

توليد ناخالص داخلی: 1422 ميليارد دلار
سرانه توليد ناخالص داخلی: 24700 دلار
جمعيت: 57/6 ميليون نفر
رشد توليد ناخالص داخلی: 2/6 درصد
تورم: 2/2 درصد

جنجال بر سر روابط گسترده تجاری سيلويو برلوسكونی بر سياست ايتاليا حاكم خواهد بود. اتهامات مبنی بر اينكه بزرگ ترين بارون رسانه ای كشور از دولت خود به طور غيرمستقيم برای كنترل راديو، تلويزيون دولتی و بهره برداری های سياسی و شخصی استفاده می كند در سال 2003 شدت خواهد گرفت. تلاش وی برای ايجاد تغييرات اساسی در نظام قضايی كشور او را در مظان اين اتهام قرار خواهند داد كه سعی دارد از محكوميت خود جلوگيری كند. با توجه به اينكه كاهش ماليات ها اطمينان مصرف كنندگان را افزايش خواهد داد، قاعدتا رشد اقتصادی بايد در سال 2003 سرعت گيرد. البته شركت های تجاری به معافيت های مالياتی پاسخی قدرتمند نخواهند داد و همچنان نامطمئن و نگران باقی خواهند ماند. صادرات ايتاليايی به قيمت بسيار حساس است بنابراين هرگونه افزايش ارزش يورو به اقتصاد اين كشور لطمه خواهد زد. در سال 2003 برخی اصلاحات در بازار كار ايتاليا انجام خواهد شد. پس از مخالفت های خونين - در ماه مه 2002 يكی از مشاوران دولت با ضرب گلوله از پای درآمد - اتحاديه های ميانه روتر سرانجام با برخی اصلاحات موافقت خواهند كرد.

نروژ

توليد ناخالص داخلی: 222 ميليارد دلار
سرانه توليد ناخالص داخلی: 48710 دلار
جمعيت: 4/6 ميليون نفر
رشد توليد ناخالص داخلی: 2/6 درصد
تورم: 2/5 درصد

با بالا رفتن قيمت نفت، ثروتمندترين كشور اروپا ثروتمندتر خواهد شد. نروژ عاقلانه اين ثروت را خرج نخواهد كرد بلكه آن را پس انداز می كند. اين كشور از مشكلات اروپا به دور خواهد بود. دولت ائتلافی متشكل از سه حزب اقليت به رهبری محافظه كاران برای اجرای برنامه های مربوط به قانونگذاری خود زمان دشواری را پشت سر خواهد گذاشت. دولت همچنان زير تيغ حزب پروگرس خواهد بود و موازنه قدرت را نگه می دارد. حزب سرخورده دموكرات مسيحی (كه بخشی از دولت ائتلافی است) می خواهد دولت را ترك كند اما تا زمان انتخابات ميان دوره ای در سپتامبر 2003 صبر خواهد كرد. سياست های مربوط به مهاجرت، پناهندگی و سازگاری در سال 2003 به بحث نظم و قانون كشيده خواهد شد و گناه افزايش شديد جرم و جنايت به گردن مهاجران و پناهجويان جوان خواهد افتاد. جالب اينجاست كه نروژ برای جبران كمبود نيروی كار كشور به مهاجران بيشتری نياز دارد.


اجلاس بانك بازسازی در ازبكستان

اجلاس سالانه بانك اروپايی بازسازی و توسعه در تاشكند، پايتخت ازبكستان، آغاز به كار كرده است. برگزاری اين جلسه در ازبكستان با انتقاد از وضعيت حقوق بشر در برخی از كشورهای عضو جامعه كشورهای مستقل مشترك المنافع همراه شده است. بانك اروپايی بازسازی و توسعه به منظور پيشبرد اصلاحات اقتصادی و ارزش های دموكراتيك در جمهوری های اتحاد شوروی سابق تاسيس شده اما گروه های مدافع حقوق بشر برگزاری جلسه آن در ازبكستان را ناقض اهداف بانك می دانند. اين گروه ها، با استناد به گزارش های سازمان ملل متحد، ازبكستان را به كاربرد مستمر شكنجه متهم كرده اند. «كنث روث»، مدير اجرايی سازمان ناظران حقوق بشر، در جلسه پرسش و پاسخ در تاشكند گفت كه برگزاری اجلاس بانك در ازبكستان اعتبار اين نهاد را زير سوال می برد. در ماه مارس، بانك اروپايی بازسازی و توسعه چارچوبی را برای تعيين ميزان تبعيت دولت ازبكستان از معيارهای آزاد سياسی و رسانه ای در نظر گرفت و گفت كه عدم توجه آن كشور به اين معيارها «تبعاتی» را به دنبال خواهد داشت. اين بانك دوازده سال پيش تاسيس شد و اين نخستين باری است كه يك كشور آسيايی ميزبانی اجلاس سالانه آن را بر عهده می گيرد.

ابهام در مورد فروش ايرباس

پنج سال بعد از امضای قرارداد فروش 4 فروند هواپيمای ايرباس از سوی فرانسه به ايران، تحويل اين هواپيماها به ايران در پرده ای از ابهام قرار گرفته است. برخی گزارش ها حكايت از آن دارد كه فرانسه، به دليل تحريم آمريكا، از فروش ايرباس به ايران منصرف شده است. قرارداد فروش چهار فروند هواپيمای ايرباس پنج سال پيش و در جريان سفر محمد خاتمی به فرانسه به امضا رسيد. لغو قرارداد فروش ايرباس به ايران اول بار از سوی ولی الله آذروش، نماينده مجلس، عنوان شد. به گفته آذروش: «فرانسه به دليل تحريم های آمريكا از فروش ايرباس به ايران منصرف شده و قرارداد را لغو كرده است.» اما احمد خرم، وزير راه، گفته های اين نماينده مجلس را نادرست خواند و گفت: «فرانسه با وجود تحريم های آمريكا، به تعهدات خود با ايران پايبند است و ايران در گفت وگو با فرانسه آنها را متقاعد خواهد كرد تا امسال تعدادی هواپيما تحويل ايران دهند.» در پی اظهارات وزير راه، آذروش در گفت وگو با روزنامه جام جم، چاپ تهران، از وزير راه خواست در صورتی كه در جريان تحويل هواپيماهای ايرباس خريداری شده قرار دارد، خبر آن را منتشر كند. با بالا گرفتن بحث درباره اين قرارداد، يك مقام مسئول در هواپيمايی ايران به ايرنا گفت: «شركت ايرباس به دليل عدم تحويل موتور هواپيماها از سوی كمپانی رولز رويس بريتانيا، به ناچار قرارداد خريد هواپيما را لغو كرده است.» ايران بابت خريد اين هواپيماها 41 ميليون دلار به شركت ايرباس پيش پرداخت كرده است كه به گفته اين مقام سازمان هواپيمايی، فرانسه اين پيش پرداخت را بازپس داده و متعهد شده است بهره آن را نيز بپردازد. در همين حال، خبرگزاری فارس، به نقل از يك مقام آگاه در سفارت فرانسه كه نامش فاش نشده، نوشته است: «براساس اطلاعات موجود قرارداد هنوز پابرجاست و افرادی از ايران در حال مذاكره با شركت ايرباس هستند.»

هواپيمای دست دوم

هم زمان با انتشار خبر لغو قرارداد فروش ايرباس به ايران، خبرها حاكی از آن است كه ايران دوباره درصدد خريد هواپيماهای دست دوم برآمده است. آذروش از خريد 6 فروند هواپيمای دست دوم ايرباس از فرانسه خبر داده و گفته است: «ساعت پرواز اين هواپيماها تمام شده است و هيچ توجيه منطقی برای خريد اين هواپيماها وجود ندارد. » خريد هواپيماهای دست دوم در حالی مطرح شده است كه سال گذشته، زمينگير شدن 7 فروند هواپيمای دست دوم خريداری شده از تركيه و امارات، باعث بروز مشكلاتی شد و مجلس به طرح تحقيق و تفحص در اين زمينه رای داد. گزارش اين تحقيق و تفحص هنوز منتشر نشده است. ايران در سال های گذشته برای رفع مشكلات خود هواپيماهای روسی را در ناوگان هوايی خود به كار گرفت ولی به دليل سقوط چند فروند از اين هواپيماها، به خريد هواپيماهای دست دوم ساخت غرب روی آورد. به نظر می رسد زمينگير شدن سريع هواپيماهای دست دوم، مشكل صنعت هواپيمايی را مضاعف كرده است. ايران چندين هواپيمای مسافربری ايرباس و بوئينگ در اختيار دارد كه به دليل نقص فنی زمينگير شده و پرواز نمی كنند. تنها در سال گذشته سه فروند هواپيمای ايرباس به دليل فرسودگی از رده خارج شد.

وضع مطلوب

اسفند ماه سال پيش، روح الدين ابوطالبی، رئيس سازمان هواپيمايی ايران، ابراز اميدواری كرد كه صنعت هواپيمايی ايران با هواپيماهای نو و تجهيز هواپيما در سال جاری به وضعيت مطلوبی برسد. ايران اميدوار بود كه با در اختيار گرفتن هواپيماهای جديد، 3500 صندلی به ظرفيت هواپيماهای موجود كشور اضافه شود و به 10 هزار صندلی برسد. ابوطالبی رسيدن به وضع مطلوب را در گروه خريد چهار ميليارد دلار هواپيما و يك ميليارد دلار تجهيزات عنوان كرده بود. در بودجه سال گذشته 1/5 ميليارد دلار برای خريد هواپيما اختصاص داده شده بود. ابوطالبی گفته است: «عدم تامين اعتبار ريالی و ارزی موجب شد تا نتوانيم از اين اعتبار برای خريد هواپيما استفاده كنيم. »

حذف يارانه

مشكل ديگر صنعت هواپيمايی ايران قيمت های پايين بليت هواپيماست. با وجود آنكه سال گذشته دولت 35 درصد قيمت بليت را افزايش داد اما وزير راه هشدار داده است كه «اگر قيمت بليت هواپيما به ميزان بيش از 100 درصد افزايش نيابد، صنعت هواپيمايی ايران ورشكست خواهد شد. » خرم افزايش قيمت بليت هواپيما را تنها راه چاره عنوان كرد و گفت: «با وجود افزايش 35 درصدی هنوز نيز 95 ميليارد تومان كسری خواهيم داشت.» كارشناسان می گويند اين كسری بودجه، در حالی كه دولت يارانه پرداختی خود را به صنعت هواپيمايی قطع كرده، ممكن است بحران صنعت هواپيمايی ايران را تشديد كند.



پيشخوان  |  سياسی  | فرهنگی  | علمی  | اقتصادی  | ورزشی  |  آرشيو