Persian Archive

• اينك آخرالزمان
• همبرگر با طعم مغولی
• ويروس ساده مرگبار
• اينترنت پر طرفدار
• پيگيری پارازيت ها


مريم خورسند: همه آنها يك شعار را فرياد می زدند. از هند و نپال گرفته تا يونان و ژاپن و كانادا، روی پلاكاردهای همه آنها نوشته شده بود «No war». اين نخستين بار بود كه ميليون ها نفر از ساكنان كره زمين در مخالفت با وقوع جنگ و حمايت از صلح، يك شعار را فرياد می زدند. احساس، زبان و خواسته همه معترضان به جنگ مشترك بود. برای نخستين بار، زنان جزيره كرت همانی را خواستار بودند كه دانشجويان مالزيايی روی پرچم های سپيدشان نوشته بودند.

اين بار واكنش اهالی كره زمين پيچيده تر و باورنكردنی تر از آن چيزی بود كه روسای كشورهای ايالات متحده آمريكا و انگليس و گروهی از هم پيمانانشان در حمايت از جنگ بر عليه عراق انتظار داشتند. حتی مردم اسپانيا با وجود حمايت دولتشان از جنگ عليه عراق، سياست های خوزه ماريا آزمار نخست وزير اسپانيا را زير سوال بردند و خواستار استعفای وی شدند. سربازان انگليسی نيز حاضر می شدند تا خود را برای جنگ ـ جنگی كه وعده سه روز را داشت ـ آماده كنند. سربازان از خانواده های خود خداحافظی می كردند و كمی آن سوتر از خانه هايشان، پليس لندن دانش آموزانی را كه در مخالفت با جنگ به خيابان ها ريخته بودند، پراكنده می كردند. روی ديوارهای سفارت خانه های آمريكا در بسياری از كشورهای جهان يك شعار مشترك نوشته شده بود. No war.

دانش آموزان انگليسی هنوز ساكت ننشسته اند. رئيس پليس لستر اعلام می كند دانش آموزان انگليسی در صورت شركت در راهپيمايی ضدجنگ تنبيه خواهند شد. شش نفر از اين دانش آموزان تحت تعقيب قضايی قرار دارند. هيچ كس باور نمی كند با وجود مخالفت بيش از 70 كشور جهان و ميليون ها نفری كه در خيابان ها خواستار صلح اند، حمله به عراق آغاز شود. خيابان های شهر بغداد نيز به گونه ای ديگر از جنگ گريزانند. «سعود صالح» زن خانه دار بغدادی از خبرنگار فرانسوی می خواهد كه به او با اطمينان بگويد با وجود مخالفت جهانی، به عراق حمله نخواهد شد. ترس در چهره كودكان «سعود صالح» آشكار است. كودكان وی متعجبانه به رفتارهای پرالتهاب اهالی شهر می نگرند كه نان، آب، نفت، كپسول های گاز و حتی شمع را از فروشگاه ها خريداری می كنند تا در وقوع جنگ به حيات خود ادامه دهند. طلافروشی های بغداد در آخرين اولتيماتوم بوش ويترين مغازه های خود را خالی می كنند. انگار می دانند با نفوذ سربازان آمريكايی و انگليسی و به هم ريختن نظم شهر چه اتفاقی رخ خواهد داد.

هنوز اهالی كره زمين فرياد می زنند. مردم عراق همه اميد خود را از حمايت مردم كشورهای مختلف از دست داده اند. كاردارهای مستقر در بغداد يكی پس از ديگری كشور را ترك می كنند. نظام اقتصادی و صنعت گردشگری جهان و كشورهای منطقه پيش از پرتاب نخستين موشك به بغداد درهم ريخته است. مردم عراق حتی به ساعت هايشان نگاه نمی كنند. چرخش عقربه ها برای آنها حكم نزديك تر شدن ويران شدن خانه هايشان را دارد. انگار آرامش برای آنها رويای طلسم شده است. شهروندان بغداد بيم كمبود برق و آب را دارند. كشور 24 ميليون نفر عراق كه زمانی ثروت آن به 20 بيليون دلار حاصل از فروش نفت خام در سال می رسيد بر اثر بمباران های جنگ خليج فارس در سال 1991 تاكنون در وضع نامطلوبی به سر می برند. خبرنگاران حاضر در عراق از خريد و فروش اسلحه سبك توسط مردم خبر می دهند. مقامات مسئول در اين كشور چند روز قبل از آغاز جنگ اسلحه های بيشتری را در اختيار عراقی ها قرار داده اند تا از آنها در مواجهه با مهاجمان استفاده كنند. مردم عراق می گويند: ما خود را مسلح می كنيم تا در مقابل هرج ومرج و بحران پس از بركناری صدام حسين از خود دفاع كنيم. زمان برای اهالی عراق خارج از نرم واقعی خود می گذرد. مركز صدور ويزای خروج با ازدحام جمعيت مواجه است. شهروندان عراقی در هراس از وقوع جنگ درصدد گرفتن ويزا برای خروج از كشور هستند. قيمت ها ناباورانه در حال افزايش است. هزينه سفر به اردن تا چند روز قبل از آخرين اولتيماتوم بوش 350 دلار بود اما حالا كه چند روزی به آخرين لحظه مانده هزينه سفر به اردن از مرز 600 دلار نيز گذشته است. قيمت مواد غذايی نيز از نرخ گذشته است.

اهالی عراق با وجود همه ناباوری ها، چشم های خود را بسته اند، نفس را در سينه هايشان حبس كرده اند و انگار آماده اند. هر صدای تيز و بلندی برای آنها حكم ريزش بمب های خوشه ای را دارد. گروهی ديگر حداقل وسايل زندگی را جمع كرده اند و راهی مرزهای اطراف شده اند. كودكانشان ترس را از نگاه و خطوط پرعمق چهره پدرانشان درك می كنند. كودكان عراقی مدت هاست كه نمی دانند آرامش هنگام بازی در كوچه ها چه مفهومی دارد.

پايان آرامش

آنها باور نمی كردند. هيچ كدام از آنهايی كه بارها و بارها جورج بوش و تونی بلر را به يك جنگ غيراخلاقی متهم كرده بودند باور نمی كردند. اما اتفاق افتاد. بامداد پنجشنبه آخرين روز سال به وقت تهران، جنگ بر عليه عراق شروع شد. بسياری از روسای كشورها، جنگ را محكوم كردند. اما هيچ اتفاق نيفتاد. ريچارد گالپين خبرنگار انگليسی اخبار سازمان بين المللی صليب سرخ را مخابره می كند كه بيش از بيست هزار نفر از مردم در شمال شرقی عراق خانه های خود را ترك كرده و راهی مرز ايران شده اند. هنوز قسمت هايی از مرز ايران و عراق از مين گذاری 8 سال جنگ بين دو كشور پاكسازی نشده اند. خانواده های عراقی زمين را می دوند. پاهای آنها هراسان از فرود آمدن است. ممكن است هر لحظه پاهای هر كدام از آنها روی يك گلوله آهنين فرود آيد تا نقطه پايانشان فرا رسد.

جنگ آغاز شد. صليب سرخ به نقل قول از مقامات مسئول در شمال عراق اطلاع داده اند مردم از منطقه كردنشين سليمانيه حركت كرده اند و اكنون در شهری در مجاورت مرز ايران اطراق كرده اند. مساجد شهرهای مرزی و مدارس لبريز از جمعيتی است كه تاريخ و زمان را فراموش كرده اند. آنها فقط می دانند چند روزی است كه جنگ آغاز شده است. تاريخ جديد اهالی از آغاز جنگ و آغاز زد و خوردهای داخلی بين نيروهای طرفدار صدام و نيروهای آمريكايی و انگليسی شروع شده است. آنها می گويند جنگ تا چند روز ديگر ادامه خواهد يافت. اردوگاه های مرزی ايران آماده شده است. اما دولت عراق مردم را مرعوب كرده و به آنها اخطار داده است كه در صورت ترك كشور، املاك و اموال خود را از دست خواهند داد. جنگ فقط در محدوده عراق آغاز نشد. اهالی آبادان از نخستين روزهای آغاز جنگ، به اندازه اهالی آن سوی مرز لرزيدند و واهمه های ساليان گذشته را دوباره تكرار كردند. آسمان آبادان با مه دودی غليظ و خاكستری و لرزش های ناتمام چندان متفاوت از آسمان بصره نيست. اهالی آبادان هر شب سوت راكت هايی كه اشتباهی به اين سوی مرز پرتاب شده، را دنبال می كنند و نگران از اصابت های اشتباهی بعدی هستند. گروهی از آنان به ناچار شهر را ترك كرده اند. آنها می گويند اعصاب و روان ما تحمل و پذيرش صدای برخورد و اصابت راكت ها و موشك های جديد را در نزديك خانه هايی كه دوباره به تازگی ساخته ايم، ندارد. نگرانی ها در اين سوی مرز هنوز ادامه دارد. مردم ايران حرف اول شان صحبت از جنگ و اخبار آن است. تلويزيون چهره كودكانی را نشان می دهد كه ترس ميان نی نی چشمانشان سكته كرده و در جازده است. اكنون تصاوير جديدی ميان چشمان اهالی كره زمين جا خوش كرده است. زنان و كودكان عراقی در ميان هول و اضطراب از سربازان عراقی، آمريكايی و انگليسی و موشك هايی كه بی مقصد فرود می آيند، مرگ را لحظه به لحظه تجربه می كنند.

جنگ آمريكا و انگليس برای زنان و كودكان عراق شكل ديگری داشت. خبرنگاران حاضر گزارش داده بودند كه از زنان و كودكان عراقی در مقابل نفوذ سربازان به عنوان سپر استفاده شده است. محققان بعد از انتشار چنين خبری به واكنش پرداخته و اعلام كردند مشاهدات عينی نشانگر آن است كه قربانيان واقعی جنگ غيرنظاميانی هستند كه نزديك به 80 درصد آنان را زنان و كودكان تشكيل می دهند. نگاهی به جرايد فعلی دنيا درخصوص 30 منطقه ای كه درگير مناقشات مسلحانه هستند و يا بحران های ناشی از جنگ را طی می كنند، بيانگر وضع رقت آميز اين كشورها است. بر اساس گزارشات سازمان ملل در پانزده كشور (از سی كشور درگير) نيروهای حافظ صلح حضور دارند. در 12 كشور نيروهای بازسازی سياسی و حافظ صلح شركت دارند و تنها در سه منطقه سيرالئون، تيمور شرقی و جمهوری دموكراتيك كنگو، علاوه بر نيروهای حافظ صلح، مشاورانی در زمينه حمايت از زنان وجود دارد و اين امر درواقع به معنی اين است كه در بقيه كشورهای درگير عملا زنان و حقوق شان ناديده گرفته شده اند.

همچنين تحقيقات انجام شده از سوی هلن كال ديكالت برنده جايزه نوبل نشان می دهد: طبق تحقيقات انجام شده در جنوب عراق كه طی جنگ آمريكا در سال 1991 به بعد صورت گرفته، به علت استفاده از بمب ها و موشك های آمريكايی عليه عراق، ابتلا به سرطان خون كودكان اين منطقه 6 تا 12 برابر شده است. يك بررسی روی زنان و كودكانی كه طی جنگ آواره كوه ها و بيابان ها شده اند نشان می دهد كه اين افراد با انواع خشونت ها چه از طرف نيروهای مهاجم و همچنين هم وطنان خود مواجه شده اند. با اشاره به آمار منتشر شده از سوی سازمان ملل درخصوص تهاجمات وحشيانه ای كه نسبت به زنان و كودكان در جنگ ها و شورش های داخلی صورت می گيرد می توان گفت بر اساس اين آمار در بوسنی و هرزگوين هزاران زن مسلمان كه مورد تجاوز واقع شده بودند، از سوی نيروهای مهاجم مجبور شدند تا كودكان خود را به دنيا آورند. در جنگ سال 1994 روآندا به 500 هزار زن تجاوز شد. در سيرالئون در سال 1999 بيش از 50 درصد زنان منطقه مورد تجاوز قرار گرفتند و 4500 كودك دزديده شدند كه از اين ميان 60 درصد دختربچه بودند. در اوگاندا نيز تا كنون نيروهای شورشی داخلی 11300 كودك را دزديده و مورد سوء استفاده و كارهای شاق قرار داده اند. در روآندا سرپرست حداقل 6500 خانواده به ثبت رسيده را كودكانی تشكيل می دهند كه خود سرپرست شان را در جنگ از دست داده اند. برنده جايزه صلح نوبل در ادامه تحقيقات خود اعلام كرده است نيروهای حافظ صلحی كه برای تامين صلح به كشورهای درگير جنگ اعزام می شوند چهره جنگ را زشت تر می كنند.

سال ها بود كه به تخلفات حقوق بشری نيروهای حافظ صلح اهميتی داده نمی شد تا اينكه بر اساس پيگيری های نيروهای غيردولتی حافظ حقوق بشر هيأتی از سوی كوفی عنان دبيركل سازمان ملل برای بررسی اين وقايع تشكيل شد. هيأت Brahimy و فردی به نام ميشل گارسيا مشاور و كارشناس سازمان ملل مامور رسيدگی به اين امر شدند. بر اساس مطالعه دقيق اين هيأت روی 12 كشوری كه گزارشات متعددی از آنها دريافت شده بود، عنوان شد كه حداقل در شش كشور با حضور نيروهای حافظ صلح، فحشای كودكان افزايش يافته است. به عنوان نمونه در سال 1992 در موزامبيك نيروهای حافظ صلح، دختران 12 تا 18 ساله را به دليل فقر و سوء تغذيه به عنوان افرادی فاحشه به خدمت در آوردند و اين غير از كودكانی است كه مورد حمله واقع شده و پس از سوءاستفاده جنسی كشته شده اند. به همين دليل در سال 2001 قطعنامه 1325 شورای امنيت با اجماع اعضا به تصويب رسيد و اين اولين قطعنامه ای است كه شورای امنيت در خصوص تاثيرات جنگ روی زنان تصويب كرده است. همچنين براساس كنوانسيون چهارم ژنو و پروتكل شماره 4 از كنوانسيون های چهارگانه ژنو مصوب 1949 نيز به حمايت از افراد غيرنظامی در زمان جنگ اختصاص يافت كه طبق اصول بنيادين حاكم بر آن، افراد تحت حمايت به هيچ وجه نمی توانند تمام يا بخشی از حقوقی را كه كنوانسيون برای آنها در نظر گرفته سلب كنند. براساس كنوانسيون چهارم ژنو و پروتكل شماره يك، احترام به شرف، حقوق خانوادگی، اعمال مذهبی، دارايی های خصوصی، عرف و عادات غيرنظاميان لازم و گروگان گيری، تنبيه دسته جمعی، اعمال تبعيض آميز از لحاظ نژادی، مذهبی و سياسی، انتقال و ضبط مواد غذايی و. . . ممنوع است. طبق ماده 27 كنوانسيون چهارم ژنو نيز علاوه بر حمايت عام از غيرنظاميان، برخی افراد با حمايت خاص و فزاينده روبه رو هستند از جمله زنان و كودكان و خبرنگاران. در ماده 27 كنوانسيون چهارم ژنو زنان خصوصا در مقابل هر گونه لطمه به شرافتشان و به ويژه در برابر تجاوز، اجبار به فحشا و هر گونه هتك حرمت مورد حمايت قرار گرفته اند.

نكته ديگر اين كه ضمانت اجرای حقوق اشخاص مزبور در جنگ، ضمانت اجرای كيفری بين المللی و ضمانت اجرای مدنی بين المللی، جبران خسارت ناشی از نقض حقوق جنگ است. تا مدت ها حقوق جنگ دارای يك نظام ضمانت اجرايی كه هدف از آن حمايت از قربانی و نه به كيفر رساندن مجرم بود، در صحنه بين المللی مطرح بود اما با تحولات پيش آمده به تدريج اين موضوع رنگ باخته و مسئوليت بين المللی كشور و افراد مجرم و مرتكبين نقض حقوق جنگ روز به روز و بيش از پيش مطرح می شد. در اين ميان زنان و دختران جنگ را به شيوه ای ديگر تجربه می كنند. استفاده از حربه تجاوز به عنوان يك ابزار و سلاح جنگی در طول تاريخ، امری بديهی و اثبات شده است كه فقط به زمان جنگ محدود نمی شود، متاسفانه در زمان صلح و ورود نيروهای پاسدار صلح نيز در بسياری از موارد زنان و كودكان قربانی تجاوز و فحشا می شوند. همچنين كاهش امكانات مادی، مشكلات اقتصادی، به خطر افتادن بهداشت و سلامت فردی، همه گيری بيماری ها به دليل آلودگی محيط زيست و عدم قدرت تامين مواد غذايی، رفاه و مسكن، شرايط زنان را با دشواری های بسياری در جنگ مواجه می كند. اكنون نگرانی در مورد وضعيت زنان و كودكان مربوط به حال حاضر نبوده، بلكه اين گروه در عراق در سال های اخير به دليل جنگ دولتمردان، در معرض محاصره غذايی، دارويی و بهداشتی بوده اند و در حال حاضر تعداد قابل توجهی از آنها دچار مشكلات سوءتغذيه و بيماری های روحی و جسمی غيرقابل جبران هستند.

شمارش معكوس مرگ

راكت ها، بمب های خوشه ای و موشك ها در نقاط حساس عراق و شهر بغداد خالی می شود. سقف ها برای پناه گرفتن امن نيستند. هيچ كجا امن نيست. اين تصوری است كه از ذهن تك تك عراقی ها می گذرد. نايب رئيس كميسيون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی به صراحت اعلام می كند علايم عصبی ناشی از جنگ ممكن است افراد را برای هميشه از حالت تعادلی خارج كند. به اعتقاد وی همه جنگ ها، از جمله جنگ آمريكا عليه عراق از نظر روحی تاثيرات زيادی بر افراد خواهد داشت و از نظر بهداشتی نيز قطعا مشكلات زيادی از جمله شيوع بيماری های عفونی و روانی را به وجود خواهد آورد. با توجه به اين كه از نظر آب آشاميدنی در كشور عراق مشكلاتی به وجود آمده و تغذيه افراد زيادی مورد خطر قرار گرفته است و با عنايت به اين كه در گذشته نيز تعداد زيادی از جمعيت عراق از نظر اقتصادی و سوءتغذيه با مشكلاتی روبه رو بوده اند، قطعا اين جنگ باعث تشديد پيامدهای قبلی می شود و احتمال ايجاد عوارض ناشی از جنگ، باعث شيوع بيماری در منطقه می شود. همچنين زمانی كه در يك خانواده مشكلی به وجود می آيد اين مسئله بر همه افراد خانواده تاثير خواهد گذاشت و زمانی كه اين بحث در جامعه و در كشوری كه هر لحظه با بمباران شهرها و خانه ها و مردم مواجه است گسترش يابد، اين عوامل از نظر روحی می تواند مشكلات زيادی را به وجود آورد و قطعا احتمال افسردگی و اضطراب ناشی از بيماران افزايش می يابد و افرادی كه از نظر شنوايی آسيب می بينند ممكن است اين امر بر سيستم مغزی آنها تاثيرگذار باشد و دچار موج انفجار شوند. همچنين اگر در اين جنگ به تخريب مسايل مادی و زندگی مردم، بحران های اجتماعی ای كه به دليل فشار روانی جنگ به وجود می آيد، مشكلاتی كه در خصوص امدادرسانی زخمی ها و آسيب ديدگان وجود دارد و همچنين مسايلی مانند تغذيه، سوءتغذيه و نارسايی غذايی كه به دليل صدمات ناشی از جنگ ايجاد می شود نگاهی بيندازيم به اين نتيجه می رسيم كه اين عوامل می توانند زندگی مردم و به ويژه كودكان را تحت فشار قرار دهند.

واهمه های تمام نشدنی

آسمان منطقه ناامن است. بسياری از ايرانيان خارج از كشور كه قصد گذراندن تعطيلات نوروزی را در ايران داشتند، در خانه های خود ماندند و اخبار جنگ را دنبال كردند. اين نگرانی فقط مختص ايران و ايرانيان نبود. حتی مردمان تركيه، اردن، كويت و عربستان نيز با نگرانی به آسمان ناامن خود می نگريستند. ديگر كشورهای منطقه نيز چندان از اين ناامنی آسمان بی نصيب نماندند و درصد كثيری از گردشگران خود را از دست دادند. خدشه دار شدن صنعت گردشگری و نامتعادل بودن اقتصاد اين كشورها فقط اتفاق های ظاهری و نخستين بود. اين هراس و دل نگرانی پس از پخش تصاوير سربازان آمريكايی از تلويزيون عراق كه به اسارت گرفته شده بودند، به آن سوی نيمه كره زمين نيز رسيد. مردم آمريكا كه در روزهای آغازين جنگ، وعده پيروزی را قبل از شروع آن باور كرده بودند، اينك فرزندان خود را در اسارت می ديدند. اسارت در جنگی كه برای آنها هيچ نداشت. نه افتخار دفاع از ميهن و نه دفاع از صلح. وقوع طوفان شن در عراق و انتشار اخبار ضد و نقيض عواقب اين طوفان در ميان سربازان آمريكايی و انگليسی موج تازه ای از نگرانی را در ميان خانواده های سربازان به وجود آورد.

هراس هنوز ادامه دارد. پاپ ژان پل دوم رهبر كاتوليك های جهان، هراس را در ميان چشمان تك تك افرادی كه برای سخنرانی هفتگی اش در ميدان سن پترز واتيكان آمده اند، می بيند و اعلام می كند: كاركردن برای صلح ضرورتی دائمی است. او اعلام كرد كه افكارش در حال حاضر متوجه عراق و كسانی است كه در اين جنگ درگير شده اند. به اعتقاد رهبر كاتوليك های جهان غيرنظاميان بی دفاعی كه در اين شهرها زندگی می كنند آزمايش سختی را پشت سر می گذارند. او از تاثير اين جنگ بر روابط مسيحيان و مسلمانان ابراز نگرانی كرده و اميدوار است تا هر چه زودتر عشق و صلح به وجود آيد. صدام در ميان ويرانه شدن شهر و نابودی خانه های دل هزاران عراقی سقوط كرد. سقوط صدام و حضور نظاميان در شهر و پيدايش درگيری های نظامی بغداد، عراق و مردمش را وارد دور تازه ای از استرس، هيجان، وحشت و ترس كرد. خبرگزاری ها به پخش تصاويری از شهرهای عراق پرداختند كه هر مخاطب و بيننده ای در انتظار وقوع اين فاجعه بود. عراق غارت می شد، هم از داخل و هم از خارج. فروشگاه ها، مغازه ها، بانك ها مورد دستبرد قرار گرفت. گروهی كه موسوم به فداييان صدام بودند در اين ميان بسيار ديده شدند. اينك با سقوط دولت صدام، اسلحه در دست بسياری است. مردم اينك در وحشت حمله از سوی هموطنان خود در خانه هايشان سنگر گرفته اند. هر لحظه ممكن است گروهی به آنها حمله كرده و خانه هايشان را غارت كنند. حالا در كنار واهمه های يافتن آب آشاميدنی سالم و غذا و سوخت وحشت حمله غارتگران نيز اضافه شده است. در اين ميان دونالد رامسفلد وزير دفاع آمريكا گزارش های منتشر شده در رسانه های همگانی در مورد ادامه هرج ومرج در عراق را يكجانبه و مبالغه آميز می خواند. با اين وجود غارت در شهرهايی كه در تصرف نيروهايی به رهبری آمريكا در آمده اند ادامه يافت. با سقوط دولت صدام و افزايش هرج ومرج و غارتگری بسياری از بيمارستان های عراق از كار افتادند. كميته بين المللی صليب سرخ اعلام كرد شبكه درمانی شهر بغداد به دليل غارت اموال بيمارستان ها از هم فرو پاشيده است.

همه چيز دست به دست هم می دهند تا آن مادر عراقی باور كند اينك آخرالزمان رسيده است. كودكش بدون سرپناه، گرسنه، خسته و مجروح است و جوابی كه می شنود اين است: در اين مركز درمانی دارويی برای مداوای كودك زخمی ات وجود ندارد. خبرگزاری ها از غارت بانك ها خبر می دهند. مادر عراقی كودكش را روی دست گرفته و فراموش كرده بايد لحظه هايی را هم برای مردش مويه كند. غارت همچنان ادامه دارد. توماس كلستيل رئيس جمهور اتريش از مجامع بين المللی تقاضا می كند تا برای حفاظت از ميراث فرهنگی عراق اقدامات لازم انجام شود. بسياری از اهالی بغداد درست همان زمان كه درگير يافتن آب آشاميدنی سالم برای اهالی خانواده خود بودند، می ديدند كه غارتگران در حال خارج كردن آثار ارزشمند عتيقه از بزرگ ترين موزه باستان شناسی هستند. اين در حالی است كه موزه های عراقی و حفاری های باستان شناسی به جا مانده از تمدن بين النهرين در پی جنگ خليج فارس در سال 1991 به تاراج رفته اند.

كوفی عنان دبير كل سازمان ملل متحد نيز هر روز و هر لحظه اخبار جنگ را در آغازين ماه های سال 2003 پيگيری می كند و بعد از سقوط دولت صدام و افزايش هرج ومرج در عراق در يك جمله احساس خود را بيان می كند: مردم عراق بهای سنگينی را برای سقوط صدام حسين پرداخته اند. يك بار ديگر خيابان های بلند بزرگ ترين شهرهای جهان، هزاران انسان معترض به جنگ را در پهنه خود جای دادند. پرتغالی ها، اسپانيايی ها، آلمانی ها و فرانسوی ها به خيابان ها ريخته اند و با صدای بلند فرياد می زنند با هر گونه عمليات نظامی آمريكا عليه سوريه و يا هر كشور ديگری مخالف هستند. پير ويلارد رئيس جنبش صلح فرانسه اعلام كرده است مردم هفت ماه است كه در خيابان ها هستند و صلح را خواستارند اما به خواسته آنها اهميتی داده نمی شود.

انگليسی ها نيز سخنان جرمی كوربين يكی از نمايندگان حزب كارگر را فرياد می زنند كه در اين جنگ تاكنون 5 هزار نفر از شهروندان غيرنظامی عراقی كشته شده اند. نگرانی ها ادامه دارد. آمريكا به سوريه هشدار داده است. اهالی كره زمين هنوز تصاوير شيون های تمام نشدنی كودكان عراق را از خاطر نبرده اند. اين بار به سوريه هشدار داده شده است. اين بار خانواده های آمريكايی نيز كه پسران و دختران خود را برای جنگی كه نمی دانند علت آن چيست و به عراق فرستاده اند، خواستار بازگشت فرزندان خود هستند. دو سوم مردم آمريكا تمايلی به گسترش جنگ عراق به ديگر كشورهای مورد اشاره واشنگتن ندارند. يك بار ديگر شمع های روشن در خيابان ها به حركت در می آيند. مردم و اهالی كره زمين از جنگ خسته شده اند. آن ها به دو كشوری معترض هستند كه هر دو بنيانگذار سازمان ملل بوده و اينك بدون مجوز سازمان ملل و يا ساير سازمان های بين المللی، اصول بنيادين سازمان ملل را زير پا نهاده و خودسرانه در خارج از كادر قانون و آشكارا به عنوان مهاجم عمل كرده اند. مردم هنوز در خيابان های بلند شهرهای جهان در اعتراض به جنگ در حركت هستند. مدافعان صلح راه خود را به سوی عراق كج كرده اند. بيمارستان های بزرگ صحرايی توسط اسپانيايی ها برپا شده و كمك های ژاپن در راه است. پناهندگان عراقی به اردوگاه های ايرانی هنوز در واهمه بازگشت به خانه هايشان به سر می برند. آن ها می پرسند آيا جنگ تمام شده است! كسی از ميان آن ها می گويد اين آغاز يك جنگ است. نيروهای پليس عراق داوطلبانه سر خدمت خود بازگشته اند. اما اين شهرها، همان شهرهای بيست روز گذشته نيست. اين آسمان همان آسمان عاری از ذرات معلق اورانيوم ضعيف شده در بمب های مورد استفاده قرار گرفته در جنگ عليه عراق نيست. اينك مردم عراق مانده اند و بقايای يك جنگ 25 روزه. خانواده های سربازان آمريكايی و انگليسی در آرزوی بازگشت فرزندان خود از عراق و توقف جنگ و اتمام آن شمع روشن كرده اند. اين شب ها، گويی هيچ كس چشم راحت فرو نمی بندد. واهمه، ترس، نگرانی درون نی نی چشمان بسياری رخنه كرده، انگار اين قصه را پايانی نيست. آن ها از خود می پرسند آيا اين طبل ها كه نواخته می شود آغاز سومين جنگ بزرگ دنياست؟ صدای طبل ها هنوز به گوش می رسد. آن ها، چشم ها را فرو می بندند، كسی نمی خواهد باور كند. انگار كسی آرامش را از آن ها دزديده است.


احمد غلامی: جنگ و عشق عمری ديرينه دارند. همسن هم اند. از روز ازل با يكديگرند. عشق و جنگ آميزه ای از وجود آدمی اند. نفرت و عشق: «هابيل و قابيل». وقتی قابيل، هابيل را كشت داستان جنگ و قدرت آغاز شد. داستان درهم آميزی جنگ و عشق دشوار شد. جنگ يعنی به دست آوردن قدرت، عشق يعنی احساس قدرت. هر دو شكل قدرتند، اين احساس است و ديگر ابزاری عينی اما هر دو توهم بشرند كه سال ها او را فريفته اند. اما عشق، تجلی فريبای حق است و جنگ، فريب ابليس. اين كجا و آن كجا... بازی ابليس و نرد عشق با ما. و ما بازيچه ميان خير و شر و اين «مای» كوچك كه اين بازی را جدی گرفته است؛ در توهم كسب قدرت، ثروت، و باز هم ثروت برای قدرت. آدم می كشد، ويران می كند، می سوزاند و توجيه می كند اعمال قابيلی خود را. چقدر شيطانی است توجيه. اگر توجيه نبود، بشر نمی توانست سنگينی هبوط را بر دوش خود تحمل كند. قابيل نمی توانست برادرش را بكشد، چنگيز دستش آلوده به خون نمی شد و هيتلر تاريخ را به گند نمی كشيد و ما اعمال پليد خود را توجيه نمی كرديم. ما فلسفه توجيه داريم، برخی فلاسفه كوشيده اند جنگ و قدرت پرستی ما را توجيه كنند. اما با اين هم احساسی غريب سرشت ما را كه تنيده به قدرت طلبی است از جنگ بيزار می كند.

شايد آنچه ما را از جنگ متنفر می كند، قطع حيات است؛ حياتی زيبا و دل انگيز كه حق هر كسی است. شايد آنچه ما را از جنگ بيزار می كند، ويرانی است؛ ويرانی آنچه ساخته ايم؛ خانه، امنيت و آرامش. شايد زخم های به جا مانده از مرگ انسان هايی كه به آنان عشق می ورزيم و... همه اينها می تواند، معنای بيزاری از جنگ باشد. جنگی كه همواره يك طرفش متجاوز است و طرف ديگر آن كشته اين تجاوز: «هابيل و قابيل». اما اين زشتی ها صورت ظاهر جنگ است. آنچه ما را از جنگ بيزار می كند باطنش است. مرگ، ويرانی، تنهايی، بی خانمانی، زشتی های التيام پذير جنگ هستند كه در بستر زندگی بالاخره التيام می يابند. اگرچه سخت و دير. آنچه التيام نمی يابد و اگر يابد، حداقل، نسلی طول خواهد كشيد، باطن و لايه های پنهان جنگ است. چيزی كه ديده نمی شود اما اثرش می ماند و ويران می كند. جنگ خوی متجاوز را تحريك می كند تا باز خون بريزد. آلوده بوی خون می شود. او هر چقدر دستش را در تشت آب می شويد، رنگ خون می گيرد. خون بی گناه پاك نمی شود و وجدان خون ريز آرام نمی گيرد، مگر با توجيه. توجيه ابليس گونه كه سرآغاز عادت است. عادت به ددمنشی و خون ريزی. اين باطن جنگ است كه نفرت انگيز است: عادت به كشتن، لذت از كشتن و بعد «مرگ كسب و كار من است. »

از سوی ديگر جنگ تجاوزپذير را تحقير می كند. اين همان باطن جنگ است. تحقير تاريخی. هنوز هم ما هند را مديون انگليس می دانيم. مدنيت و فرهنگش را و در حرف هايمان يادمان می رود، اين هند مادر تمدن دنياست. مادر دين دنياست. آن تحقير در حضور اين همه پيشرفت گم می شود. جنگ سلطه گر و سلطه بر يك كشور آدم های يك كشور را پيش خودشان و در درون خودشان می شكند. اين شكستن ملت، نسل ها ادامه خواهد يافت و هيچ سويه از پيشرفت مدرنيت، آن را التيام نمی بخشد. مدرنيت راه خودش را می رود و آن احساس فروريخته در درون آدم سلطه پذير راه تاريخی خودش را. جنگ و پيروزی و ترس از سلطه گر در ابتدا چهره زشت ما را برملا می كند، دزدی ها و حقارت ها، ترس ها و خيانت های ما را متجلی می سازد. پليدی هايی را رو می آورد و هركس برای گريز از مصيبتی كه به او روی آورده برای ادامه بقا می كوشد. او می خواهد زنده بماند تا درون فرو ريخته اش را التيام بخشد. به خودش يادآوری كند زندگی و زيبايی های آن را دوباره می سازد. او كوچك شده است، از گرسنگی برادرش را فروخته، او از ترس دشمن همسايه اش را لو داده. او برای به دست آوردن لقمه نانی، يا سرمايه اندكی عزت نفسش را زير پا گذاشته و فرش هموطنش را دزديده و به كول كشيده است. اين حقارت ها، در درون يك ملت رسوب می كند و حقارت های تاريخی می شود. اين زخم ها و حقارت ها هيچ ارتباطی به توسعه مدرنيت ندارد. مدرنيت راه عمودی خود را می رود و حقارت در سرزمينی كه سلطه را پذيرفته توسعه افقی دارد؛ افقی و ريشه دار: هيچ يك از ما مغول ها را نديده است. اما طعم حقارت از مغول ها را چشيده ايم. ما با مغول ها جنگيديم، با فرهنگمان. چون ابزار كاری ما آن زمان فرهنگمان بود، در برابر مغول های بيابانگرد. هيچ ملتی نمی تواند، سلطه گر را بپذيرد، حتی اگر از آن شكست بخورد. يا حتی از او استقبال كند. چون هيچ انسانی نمی تواند با زخم به جا مانده از حقارت زندگی كند. همواره می كوشد تا آن را التيام بخشد. و اينگونه است كه هيچ سلطه گری نمی تواند تا ابد سلطه گر بماند. چون آدمی از جنگ و حقارت جنگ بيزار است.


ويروس ساده مرگبار

دانشمندان به تازگی دريافته اند ويروس اسرارآميزی كه در هفته های گذشته جان بيش از 150 نفر را گرفته نوع تازه ای از ويروس سرماخوردگی معمولی است. مقامات سازمان بهداشت جهانی با ابراز خرسندی از اين كشف اظهار داشتند كه به دانشمندان امكان خواهند داد تا تلاش خود را بر يافتن شيوه درمان و مداوای اين بيماری متمركز كنند. تاكنون حدود سه هزار نفر در بيش از 20 كشور دنيا به اين بيماری مبتلا شده اند. نشانه های بيماری سارس، تب و اختلالات تنفسی، سرفه، تنگی نفس، درد عضلانی و كسالت است. در همين حال تيمی از ماموران سازمان بهداشت جهانی كه در مورد بيماری سارس در چين تحقيق می كنند اجازه ورود به دو بيمارستان نظامی در پكن را يافته است. گمان می رود قربانيانی كه نام آن ها ثبت نشده در اين دو بيمارستان بوده باشند.

اينترنت پر طرفدار

سايت های خبری در اينترنت در روزهای جنگ عراق پرطرفدار شده بودند. در سرتاسر جهان مردم برای اطلاع يافتن از تازه ترين خبرهای جنگ در عراق به طور بی سابقه ای به سايت های خبری در اينترنت مراجعه كرده اند. از جمله اين كه در بريتانيا تعداد كاربران اينترنتی در طول جنگ عراق به ميزان يك چهارم افزايش نشان داد. اين افراد برای آگاهی از تازه ترين خبرها به شماری از سايت های خبری مراجعه كرده اند. در روز پايين كشيدن مجسمه صدام حسين در بغداد سايت بی بی سی 29 ميليون مراجعه داشته است. در اولين هفته جنگ ترافيك سايت خبری بی بی سی به 140 ميليون رسيد كه دو برابر ركورد قبلی اين سايت پس از حوادث يازدهم سپتامبر 2001 بود. از ميان سايت های ديگری كه كاربران به آن توجه نشان دادند شبكه خبری سی ان ان و همچنين جست وجوگر گوگل بوده كه شاهد ترافيك سنگين كاربرانی بود كه به دنبال جنبه های مختلف اخبار جنگ بوده اند. با توجه به ميزان مراجعه به سايت فارسی از ابتدای ماه آوريل تاكنون انتظار می رود كه تعداد كل مراجعه به سايت به حدود 10 ميليون يعنی دو برابر پيش از جنگ برسد. ميزان مراجعه به سايت تايمز 44 درصد افزايش يافت و در مورد تلگراف اين رقم 49 درصد بود.

پيگيری پارازيت ها

وزارت پست و تلگراف و تلفن موظف به پيگيری و توقف فعاليت دستگاه های ارسال پارازيت بر روی امواج ماهواره شد. علی اكبر موسوی خوئينی نماينده مجلس گفته به دنبال اخباری كه از پخش پارازيت های ماهواره ای قوی در داخل و حومه شهر تهران به سمت ما رسيد، ما از وزارت پست و تلگراف و تلفن به عنوان متولی حراست از فضای فركانسی كشور خواستار پيگيری شديم كه اين وزارتخانه وجود اين تجهيزات را در چند نقطه تهران به صورت ثابت و سيار و با توان های متفاوت محرز دانست... در صورتی كه اين اقدامات نتيجه مطلوبی ندهد ناگزيريم سازمان و دستگاهی را كه خودسرانه اقدام به اين كار كرده است به مردم معرفی كنيم.



پيشخوان  |  سياسی  | فرهنگی  | اجتماعی  | اقتصادی  | ورزشی  |  آرشيو