|
مينا شهنی : و بالاخره بارشان را خالی كردند؛ بارشان فلز بود اما طلا نبود؛ اين بار سرگردان در هوا چرخيد و چرخيد پاهای مريم اما خسته بود، سعی می كرد اما تند نمی دويد، كوشش می كرد اما مادرش را پيدا نمی كرد. خانه شان گم شده بود انگار؛ می دويد، می دويد و حتما فكر می كرد نكند يكی از اين بارها نزديك مادرش و يا برادر كوچكش به زمين برسد. غرش هواپيماها كه سينه صاف آسمان را شكافت و تاخت همه می دانستند كه بايد پناه بگيرند هرجا باشد، هرجا بشود پناه گرفت؛ در چارچوب درها، در زيرزمين، و يا حتی زيرميز غذاخوری. مريم اما مادرش را پيدا نمی كرد. می دويد، فرياد می كشيد اما مادرش پيدا نبود. بازی اش را در كوچه با صدای غرش هواپيما رها كرده بود و می دويد؛ ترسيده بود، بيشتر از هر وقت ديگر از تنهايی می ترسيد. دويد به سوی خانه. هواپيماها پايين می آمدند، بالا می رفتند، اوج می گرفتند و بالاخره بارشان را خالی كردند. بارشان فلز بود اما. . .
ساعت ها بعد جسم بی جان مريم روی دست مردم بود، آرام آرام سنگ و خاك ها را كنار زده بودند؛ اول از همه دستش را ديده بودند با النگوهای پلاستيكی قرمز و بنفش و زرد و سبز؛ دستش بالا بود انگار می خواست چيزی را در هوا بگيرد. وقتی روی دست مردم می رفت پارچه ظريفی - لابد روسری يكی از زن های ميان جمعيت - را رويش كشيدند، اما گيس طلايی بافته اش در هوا تكان می خورد؛ هنوز يكی از دمپايی های پلاستيكی قرمزش را به پا داشت. مريم خيلی بچه بود كودك 5 ساله ای بود كه ياد نگرفته بود كجا بايد پناه بگيرد نمی دانست چطور بايد تند بدود و پناه بگيرد، به آغوش مادرش هرگز نرسيد. و مادر با آغوش تهی مانده از فرزند ضجه می زد و هنوز صدايش از دوردست ذهن به گوش می رسد. اين اتفاق برای كودكان بسياری رخ داد. در همين ايران خودمان هشت سال تمام هر روز و هر روز كودكان ما به بدترين شكل ممكن با بيشترين وحشت و ترس چشم هايشان برای هميشه بسته ماند. آنها كه زنده مانده بودند هر شب كابوس می ديدند،كابوس هواپيماهايی را كه بر آسمان شهر می چرخند تا بارشان را خالی كنند. آنها كه هنوز زنده اند هرگز فراموش نمی كنند كه چه روزهای سختی را پشت سر گذاشتند. حالا در همسايگی مان همان اتفاق دوباره و چندباره تكرار می شود. نبردی رخ داده و باز هم مردم تنها خسارت دهندگان اين نبردند و كودكان خسارت بيشتری می پردازند.
كودكان؛ قربانيان اصلی جنگ
شبكه خبری الجزيره تصاويری از قتل عام شهروندان عراقی از سوی نيروهای مهاجم در بصره را نشان داد. اين شبكه تصاويری از يك كودك عراقی كه از ناحيه سر هدف قرار گرفته بود، را به همراه مردمی كه در خاك و خون غلتيده بودند پخش كرد. به نوشته روزنامه گاردين، اين شبكه تلويزيونی از پخش چنين تصاويری عذرخواهی كرد؛ اما گفت: «جهان بايد از حقيقت آنچه در حال اتفاق است،آگاه شود. » حقيقت آنچه در حال اتفاق بود فاجعه عظيم انسانی بود كه در پيچ و خم مبادلات سياسی و بين المللی گم شده بود. مدت هاست كه وجود انسان ها و حق زندگی شان در پيچ و خم گم شده است؛ شايد هم هرگز پيدا نبوده كه گم شود سلاح ها همه از قبل امتحانشان را پس داده اند. هواپيماهای بی سرنشين به طول 8متر كه در ارتفاع 7600 متری پرواز می كنند پيش از اين در كوزوو آزمايش شده اند و در نبرد افغانستان نيز به طور جدی به كار گرفته شدند. طرح فرش بمب در آسمان عراق اجرا می شود به اين معنی كه با روش های پيچيده و متعدد همزمان نقاط مختلف حساس مورد هدف قرار می گيرد. در اين جنگ 250 هزار نيروی نظامی از 800 هواپيما، 100 ناو و ناوچه و بيش از هزار تانك استفاده می كنند. و همه اين سلاح ها قبلا امتحان شان را پس داده اند. سلاح هايی كه در زمان جنگ ما استفاده شد نيز همه امتحانشان را پس داده بودند و خوب هم پس داده بودند. هشت سال جنگ نشان داد كه چقدر سلاح ها خوب امتحان پس دادند. جواب امتحانشان دويدن و دويدن و نرسيدن مردم بود توی كوچه. قربانيان جنگ همه انسان هايی هستند كه درگير جنگ می شوند، می جنگند يا بدون سلاح زير آوار می مانند و می ميرند. بعضی ها از آنها هم در طول جنگ زنده می مانند و فقط با سلاح ترس مقابل آن همه صدا و دلهره و مصيبت مقاومت می كنند. اما كودكان قربانيان اصلی جنگند. كيت گاروين خبرنگار شبكه تلويزيون WTVD می گويد: شماری از سربازان عراقی از زنان به عنوان سپر استفاده كرده و به كودكانشان سلاح داده بودند. استفاده از كودكان در جنگ يك روند ظالمانه و خطرناك است. به دستور سازمان ملل متحد اين بهره برداری مسلم از كودكان كم سن و سال در صفوف ارتش های جهان بايد به پايان برسد. هر چند كه به گفته گاروين در جنگ عراق به كودكان سلاح داده اند و هيچ دولتی ظاهرا به خواسته سازمان ملل اعتنايی نكرده است.
پس از جنگ
پس از برقراری صلح باز گرداندن كودك به وضعيت عادی روحی و روانی مشكل و شايد ناممكن می نمايد.كودكان جنگ شاهد فجايع بسياری هستند؛ آوار شدن ساختمان ها و كشته شدن انسان ها را می بينند. آنها شاهد كشته شدن والدين خود بوده اند كه گاهی به دلخراش ترين روش ها در مقابل ديدگان كوچك شان اتفاق می افتد. اكثر اين كودكان در طول جنگ، خود تبديل به انسان های بی رحم و تجاوزگری شده اند.
محيط سالم، كودكان سالم
مدير كل سازمان جهانی بهداشت دكتر برونتلند در پيام خود به مناسبت روز جهانی بهداشت (7 آوريل ـ 18 فروردين) ضمن اشاره به نام گذاری سال 2003 به نام سال «محيط سالم، كودكان سالم» آورده است: بيش از 5 ميليون كودك هر سال به علت معضلات محيطی جان خود را از دست می دهند.يونيسف نيز به مناسبت روز جهانی بهداشت اعلام كرد كه ده ها ميليون نفر از كودكان جهان سالانه مورد استثمار، سوءاستفاده و خشونت قرار می گيرند. براساس اين اطلاعيه يونيسف ميليون ها نفر از كودكان جهان طی دهه گذشته بر اثر جنگ كشته و شش ميليون كودك ديگر نيز مجروح يا معلول شده اند. برنامه محيط زيست سازمان ملل نيز در اطلاعيه ای آورده است كه دود سمی ناشی از اشتعال چاه های نفت در جنوب عراق و حوزه های نفتی اين كشور و دود آتش، آتش سوزی های ناشی از بمباران ها در بغداد روشن ترين سندی است كه مناقشه كنونی ممكن است بر محيط زيست عراق وارد آورد. براساس اين اطلاعيه كه در مقر سازمان ملل در نيويورك منتشر شد كلاوس توپفر مدير اجرايی برنامه محيط زيست سازمان ملل گفت: دود سياهی كه روی صفحه تلويزيون و در تصاوير ماهواره ای ديده می شود شامل مواد شيميايی خطرناكی است كه به ويژه به كودكان و افرادی كه بيماری های تنفسی دارند صدماتی را وارد و محيط زيست طبيعی منطقه را آلوده می كند.وی تاكيد كرد: نياز مبرمی برای زيرنظر گرفتن كيفيت هوا در مناطق آلوده در زودترين زمان ممكن وجود دارد. دكتر ثريا عبيد، سرپرست صندوق جمعيت زنان ملل متحد به خبرنگار C.B.B گفته است كه در همهمه ارائه كمك های انسانی، از رسيدگی به نيازهای زنان عراق غفلت شده است. گزارش ها حاكی است كه روزانه دو هزار كودك در عراق متولد می شوند و در حال حاضر مشكلات بارداری و زايمان عامل اصلی مرگ زنان و دختران آواره در دوره جنگ است. عراق 24 ميليون جمعيت دارد و يك پنجم زنان عراقی در سن بارداری هستند.
هم اكنون در عراق در هر 100 هزار تولد، 370 مادر به هنگام زايمان جان می سپارند. در حالی كه اين رقم در كشورهای توسعه يافته 21 نفر است.رئيس انجمن ژنتيك ايران نيز هشدارهای تازه ای داده است. او تخمين می زند آثاری همچون مرده زايی در زنان باردار، نازايی، ناباروری و تولد كودكان ناقص الخلقه در مناطق در معرض بمباران نسبت به ساير مناطق بيشتر باشد. دكتر داريوش فرهود می افزايد: از نظر ژنتيكی اورانيوم ضعيف شده مصرفی در بمب های به كار برده شده در جنگ بين عراق و آمريكا مناطق دور را چندان تهديد نمی كند. وی ادامه می دهد: ما هنوز از ميزان دوز اورانيوم مصرفی در بمب های به كار برده شده در تهاجم آمريكا عليه عراق اطلاعی نداريم و به طور دقيق نمی دانيم كه به چه تعداد و در چه فاصله زمانی استفاده می شود.اين آسيب ها همه جدای از خبرهايی است كه همه روزه از نقاط درگير جنگ می رسد. خبرهايی كه از كمبود دارو و لوازم درمان، قطع برق و عدم دسترسی به آب آشاميدنی سالم خبر می دهد.برخی سازمان های حامی حقوق كودك نيز در بيانيه هايی جداگانه جنگ را عليه كودكان محكوم كرده اند. سازمان مبارزه بين المللی برای دفاع از حقوق كودك در بيانيه اش می نويسد: «كودكان اولين قربانيان اين كشتار هستند. شير و داروی اين كودكان 12 سال است كه به بهانه مبارزه با رژيم عراق به گروگان گرفته شده و ميليون ها كودك كشته شده اند. » انجمن نويسندگان كودك و نوجوان در آستانه روز جهانی كتاب كودك (14 فروردين) در نامه ای به روسای مركز بين المللی كتاب برای نسل جوان (IBBY) در كشورهای انگلستان و آمريكا از آنان برای دعوت سياستمداران به پرهيز از جنگ طلبی و بی عدالتی نسبت به كودكان درخواست همكاری كرد.
سايت اينترنتی كودكان ايران نيز كه به بررسی مسائل حقوقی و اجتماعی كودكان می پردازد در بيانيه ای خواستار جلوگيری از آسيب ديدن كودكان در جنگ شد. در بيانيه اين سايت تازه تاسيس آمده است: «كودكان حق دارند در سرزمينی شاد و آرام به زندگی ادامه دهند و هيچ قدرتی نبايد اين حق را از آنان بگيرد. » انجمن حمايت از حقوق كودكان در ايران نيز در اطلاعيه ای بيان می كند: جنگ در حالی رخ داده است كه كودكان بی شماری در آسيا و آفريقا از سوءتغذيه رنج می برند و امكان برخورداری از آموزش و بهداشت را ندارند و از حداقل زندگی بی بهره اند. انجمن حمايت از حقوق كودكان جنگ را تقبيح می كند و همراه با ديگر انسان های آزادانديش خواهان توقف آن است. كودكان زيادی در جنگ كشته شدند، كودكان بی شماری مجروح و يا معلول شده اند و بسياری از كودكان از نعمت داشتن پدر و مادر محروم مانده اند. نزديك به يك ماه از جنگ می گذرد حتی اگر اين جنگ همين امروز تمام شود كودكان عراقی جای زخم جنگ را تا پايان عمر در خود خواهند داشت. جای خالی دست محبت پدر و مادری كه بر سر كشيده می شود و ياد و خاطره هراس هر روزه ای كه بر جانشان چنگ می اندازد و به خاطرشان می آورد روزی روزگاری ارزش آسايش كودكان در پيچ و خم داد و ستدهای بين المللی گم شد. روزی روزگاری باز هم مردم دويدن مريم 5 ساله را در كوچه های خاكی شهر به خاطر می آورند و هنوز گيس بافته و دمپايی پلاستيكی قرمزش را در ذهن دارند و دستش را كه رو به آسمان بود و انگار می خواست چيزی را بگيرد. | 
